In aanwezigheid van de voorzitter van de Centrale Commissie van het NIK, Rob Heijmans, de secretaris van de Permanente Commissie, Ruben Vis, leden en bestuursleden van de Joodse Gemeente Amersfoort en genodigden vond op 12 december een bijeenkomst plaats, waarbij de prachtige 18e eeuwse Amersfoortse synagoge alsmede enkele andere gebouwen werden overgedragen aan Stads Herstel Midden Nederland.
Door de hoge onderhoudskosten en het ontbreken van de benodigde financiële middelen, heeft de NIG Amersfoort haar gebouwen in een sale & lease back constructie moeten verkopen. De NIG huurt voortaan de sjoel, het tegenover gelegen Beth Mediena en het metaheerhuisje op de begraafplaats terug van Stadsherstel. De Permanente Commissie van het NIK verleende toestemming voor de transactie.
De voorzitter van de NIG Amersfoort, Jochanan Boosman ,verwelkomde de aanwezigen en zei onder meer:
Na bijna 300 jaar doet onze kille, onze Joodse Gemeente, afstand van haar Sjoel en van haar ontmoetingsruimte. Dat doet pijn, maar wij hebben geen keus. Onze gemeente is ondanks dat we recentelijk enkele Joodse gezinnen erbij kregen te klein om nog langer zelf de zorg te kunnen dragen voor de synagoge en de ontmoetingsruimte. Meer dan 65 jaar na de moord op onze gemeenschap zijn wij opnieuw geconfronteerd met de gevolgen hiervan.
Dames en heren, in de Joodse traditie gaan verdriet en vreugde vaak samen. De negende van de Joodse maand Av , de dag van de verwoesting van de Tempel, is de zwaarste treurdag van de Joodse kalender. Maar op de middag van diezelfde treurdag, zo stellen onze geleerden, is de basis gelegd voor het einde der ballingschap, de toekomstige verlossing van het Joodse volk en de herbouw van de Tempel. In sommigen Sefardische, Joods oriëntaalse, kringen is het daarom gebruikelijk op die middag bruidskleding te dragen. Een teken van vreugde temidden van treur. Ook wij hier in Amersfoort ervaren dit vandaag. Verdriet om waar wij nu afstand van doen. Maar tegelijkertijd vreugde omdat wij de sjoel als Beth Tefilla – gebedshuis_- kunnen blijven gebruiken. De eredienst is immers de enige reden waarom deze sjoel begin 18de eeuw gebouwd werd. De afspraken die met Stadsherstel konden worden gemaakt, bieden garanties dat de Sjoel gebruikt zal blijven worden in de geest van Thora en Traditie.
Tijdens de bijeenkomst die midden in Chanoeka viel, wees rabbijn Sjimon Evers van Amersfoort, op de betekenis van de drie speciale lichten in de Amersfoortse synagoge:
Links van mij staat de Menora, de kandelaar die op Chanoeka wordt aangestoken. Boven mijn hoofd hangt het Nér Tamied, het Eeuwig Brandend Licht en rechts van mij, aan de muur, de plaquette met het Nér Zikaron, het Herinneringslicht.
Wat is de symboliek van deze Menora en in het bijzonder van het licht dat altijd brandde? Het is een teken van de Sjechina, de G’ddelijke Aanwezigheid bij het Joodse volk. Ondanks alle klappen die het Joodse volk heeft moeten verduren gedurende de eeuwen. Het Joodse volk blijft bestaan, door een bovennatuurlijke kracht, Am Jisrael Chai, het Joodse volk leeft!!Helaas is deze tempel later verwoest en is het licht van die Menora gedoofd. Maar toch niet helemaal. In elke sjoel, waar dan ook ter wereld, brandt een Nér Tamied.
En ook hier geldt bovenstaande symboliek. Het Nér Tamied als symbool van de G’ddelijke Aanwezigheid bij het Joodse volk. Het Nér Tamied staat symbool voor de standvastigheid van het Joodse volk, ons verlangen om verder te gaan, Am Jisrael Chai!Dat brengt mij naar het derde licht, het licht op de plaquette rechts van mij. De plaquette waarop geschreven staat: “Nér Hasjém Nisjmat Adam “, “een licht van G’d is de ziel van een mens”. Een plaquette, die herinnert aan de 100-en Joodse Amersfoorters, die weggevoerd zijn en nooit meer terug kwamen. Joodse Amersfoorters, die samen kwamen in deze sjoel om hier hun gebeden uit te spreken.
Wij zijn terug gebracht tot een kleine gemeenschap. Baroech Hasjém, G’d zij dank, lukt het ons om de ‘core business’ van dit gebouw te continueren, de diensten op sjabbat en jom tov, de feestdagen.
Maar, de last van de gebouwen wordt zwaar, te zwaar voor deze kleine Joodse Gemeente. En daarom dank en hulde aan de Alliantie, aan Stadsherstel Midden Nederland. U bent bereid om deze last van ons over te nemen en gelijktijdig waarborgt U dat wij optimaal gebruik kunnen maken van deze gebouwen.
Hij uitte de wens dat het gebouw, nu dan in huur en niet in eigendom, nog in lengte van jaren gebruikt mag worden en er veel en goed bezochte diensten gehouden zullen worden.
Laten wij als Joodse Gemeente onze dankbaarheid tonen, door optimaal gebruik te maken van deze gebouwen: volle diensten en goed bezochte bijeenkomsten!
Laten we de warmte en het doorzettingsvermogen van de lichten van de Menora tot ons nemen, tot in lengte van jaren in goede gezondheid en in vrede, in sjalom.
Directievoorzitter Jim Schuyt van de Alliantie, aandeelhouder van Stads Herstel Midden Nederland, bracht ook zijn gevoelens onder woorden en refereerde aan de afspraken gemaakt met betrekking tot het eerbiedigen van de religieuze bestemming van de gebouwen.
In de sjoel te Amersfoort, onder het Neer Zikaron bij de overdracht van de sjoel en andere gebouwen: rabbijn Shimon Evers, bestuursleden Roel van Praag, Franklin de Liever en Jochanan Boosman, directeur Stadsherstel en bestuurslid Hans Joosten.
Namens de NIG Amersfoort werden de notariële aktes ter plekke in de synagoge door voorzitter, Jochanan Boosman en secretaris, Franklin de Liever getekend.
Na afloop was er gelegenheid om nog even na te praten. De “onderhandelaars”, Hans Joosten, Roel van Praag en Franklin de Liever werden bedankt voor hun inspanningen en het bereikte resultaat. Aan de leiding van Stadsherstel werden boomcertificaten van het Joods Nationaal Fonds aangeboden.
