Op woensdagmiddag 4 februari wordt op de Joodse begraafplaats te Veenendaal een matsewa (zerk) onthuld ter nagedachtenis aan Joseph van Praagh, afkomstig uit Den Haag. Hij overleed daar op 26 mei 1943 tijdens de onderduik aan een ziekte. Joseph van Praagh werd 62 jaar oud. Op zijn graf op de Joodse begraafplaats in Veenendaal is nooit een zerk geplaatst.
Initiatiefnemer rabbijn Shmuel Katz:
In de Joodse traditie is een grafzerk van belang, omdat een overledene geen goede daden meer kan doen. Hij is als het ware versteend, zoals een steen ook niet kan groeien. De zerk is dus een oproep om in nagedachtenis van de overleden iets goeds te doen voor hem of haar. De zerk is tevens op een bepaalde manier de laatste verbinding tussen de overledene en diegenen die hij achterliet.
De zerk wordt onthuld in aanwezigheid van burgemeester A.W. Kolff, opperrabbijn Jacobs, en het hoofd van de vrijwilligers die de begraafplaats helpen onderhouden mevrouw W. Middelhoven. Tijdens de plechtigheid worden de joodse gebeden “jizkor” en “kaddiesj” uitgesproken.
Rabbijn Katz is initiatiefnemer van het plaatsen van de matsewa, samen met een hiertoe opgericht comité, bestaande uit de heren M. Brink, journalist, D. Buddingh, steenhouwer, C. v.d. Heuvel, docent, en mevrouw Middelhoven.
Belangstellenden om deze gebeurtenis aanwezig te zijn wordt verzocht zich kenbaar te maken via [email protected]. De bijeenkomst begint om 13.00 uur; Parallelweg tussen de nrs. 62 en 72..
Rabbijn Katz:
Het comité is de firma Buddingh zeer erkentelijk voor het beschikbaar stellen van de zerk. Uiteraard is ook dank verschuldigd aan degenen die zorg dragen voor het onderhoud van deze begraafplaats: de gemeente Veenendaal en bovengenoemde groep vrijwilligers.
Van de vroegere Joodse Gemeente Veenendaal is weinig over. De begraafplaats is het enige terrein dat eens aan de Joodse Gemeente behoorde en nog zijn oorspronkelijke functie heeft behouden. Het terrein waar vroeger de synagoge stond is reeds lang geleden verkocht. Voor de oorlog was er in Veenendaal een Joodse Gemeente die eens meer dan 100 zielen telde. In mei 1940 was dat aantal reeds aanzienlijk geslonken. De bezetter maakte er een einde aan.
Wel bestaat er sinds enige tijd een joods contactgroepje onder leiding van rabbijn Katz (zie ook www.zikna.nl).
Rabbijn S. Katz is in 1957 geboren in Veenendaal en heeft er tot 1970 samen met zijn ouders en zussen gewoond. De pleegouders van de vader van rabbijn Katz de familie van Essen waren bekend in Veenendaal.
Rabbijn Katz:
Op deze manier houd ik in ere wat ik zelf heb meegekregen van en in Veenendaal.
Plechtigheid in het Christelijk Lyceum Veenendaal
Diezelfde middag vindt om 15.15 uur een plechtigheid plaats op het Christelijk Lyceum Veenendaal. Daar wordt een herdenkingssteen onthuld ter nagedachtenis van Vera van Essen. Vera van Essen was een leerlinge van de Christelijke ULO, later opgegaan in het CLV.
Vera was een dochter van Leendert van Essen, een joodse advocaat gevestigd te Veenendaal. Zij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Haar grootvader Abraham Levie van Essen was een broer van Simon Levie van Essen, de vader van David (Reinold) van Essen op zijn beurt weer de pleegvader van de heer L. Katz, de vader van rabbijn S. Katz. Geïnteresseerden kunnen zich hiervoor aanmelden via [email protected].
