Op zondagavond 29 november hield Edwin Shuker op de Joodse Scholengemeenschap Maimonides een bijzonder interessante lezing over de vlucht van de Joden uit de Arabische wereld naar Israël en elders.
Rabbijn R. Evers, rabbijn van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, doet verslag.
Het publiek was bijzonder gemêleerd. Achter mij zat de ons allen bekende Paul Slettenhaar, als VVD-er lid van het Dagelijks Bestuur van Amsterdam Zuid naast mevrouw Shabi, moeder van de voorzitter van het JBO Aboed Shabi, die zelf ook met haar gezin in 1971 gevlucht was uit Irak. Ook anderen die uit de Irak, Egypte of Marokko moesten vertrekken, waren bij de presentatie van Shuker aanwezig en luisterden voor een deel naar hun ‘eigen verhaal’.
Edwin Shuker werd in 1955 geboren in Baghdad. Zijn verhaal, zijn getuigenis staat symbool voor de vlucht en verdrijving van ruim 850.000 Joden uit de Arabische landen in de periode vanaf 1947.
Op indrukwekkende en emotionele wijze vertelde Shuker over de barre en angstige reis die het gezin op weg naar de vrijheid moest doorstaan. Ook kwam de reden voor hun vlucht uitgebreid aan bod: de talloze maatregelen van het regime in Irak in de jaren ’50 en ’60 tegen de Joden. Met als dieptepunt de openbare ophanging van tientallen Joden op een van de centrale pleinen in Bagdad.
Tijdens zijn bijzonder emotionele verhaal behandelde Shuker ook zijn eigen vlucht uit Bagdad en vertelde hij hoe hij de grens overgesmokkeld werd door Masood Barazany.
Tussen de Israëlische Onafhankelijkheidsoorlog en de jaren zeventig vluchtten er ongeveer 856.000 Joden uit de Arabische landen.
De persoonlijke en familie drama’s zijn met geen pen te beschrijven. In de wereld van de islam werden Joden gezien als dhimmi en slechts onder voorwaarden geduld. Snel nadat de VN het verdelingsplan van Israël had aangenomen ontstonden allerlei antisemitische onlusten in de Arabische landen als gevolg van negatieve uitlatingen van geestelijke leiders.
Van de vluchtelingen arriveerden er ongeveer 400.000 gedurende drie jaar na de stichting van de Joodse staat. Zij vormden iets meer dan de meerderheid van het totaal aantal immigranten in Israël. Tot ongeveer dertien jaar geleden was ongeveer de helft van de bevolking in Israël afkomstig uit Arabische landen.
Van NIK-zijde waren onder meer voorzitter Jonathan Soesman, bestuurslid David Pappie en secretaris Ruben Vis bij de bijeenkomst aanwezig.
De datum was niet willekeurig gekozen, maar is de vooravond van 30 november, de internationale dag waarop wordt herdacht hoe de Joodse gemeenschappen uit Arabische landen moesten vertrekken. daarom vond de volgende ochtend, op de herdenkingsdag zelf, een bijeenkomst plaats met leerlingen van Maimonides.
De lezing was door het CIDI georganiseerd en werd ingeleid door Hanna Luden. CIDI-voorzitter Ronnie Eisenmann stond in zijn dankwoord stil bij de noodzaak om ons te realiseren wat deze Joodse vluchtelingen in de 2.500 jaren voor hun vlucht hebben opgebouwd, welke ontberingen zij hebben moeten doorstaan en wat ze uiteindelijk hebben moeten achterlaten.
Alleen met collectieve inspanningen kunnen we deze geschiedenis tot onze geschiedenis maken. Daartoe hebben wij een verplichting.
