In de mooie monumentale hoofdsynagoge van Arnhem hielden de Joodse Gemeenten van Gelderland een herdenkingsbijeenkomst, met de loco-commissaris van de Koningin, de burgemeester van Arnhem en opperrabbijn Jacobs die de volgende toespraak uitsprak.
Is 65 jaar bevrijding een wens? Ik hoop en wens dat de vrijheid er nog steeds is.
Of is het een statement? De bevrijding van toen is er nog!
Of is het een vraag? Is de bevrijding van 65 jaar geleden er nog steeds?
Bekijk HIER ook een gefilmde impressie.
Alvorens deze vraag te beantwoorden, hoe ik bevrijding moet interpreteren, wil ik mijn verbazing kenbaar maken over het nationale en algemene karakter van:
65 jaar bevrijding…
Een beroemde chassidische Rebbe die in Polen woonde had het op zich genomen om de hele wereld te verbeteren. Na jarenlange pogingen en inzet om de hele wereld te verbeteren, kwam hij tot de conclusie: dit doel is te hoog gegrepen en hij besloot om uitsluitend alleen zijn eigen land Polen te verbeteren.
Maar ook dat lukte niet echt en dus besloot de Rebbe om zijn doelstelling te verlagen en zich primair in te zetten voor de verbetering van waarden en normen in zijn eigen provincie.
Maar ook dat verliep niet naar wens en hij besloot daarom om zijn doelstelling nog meer te beperken en zich uitsluitend nog te concentreren op een verbetering van de samenleving in zijn eigen dorp.
Tientallen jaren later voelde hij dat hij ook in z’n dorp niet echt succesvol was, ondanks zijn bijna fanatieke inzet, en wilde zich nu uitsluitend richten op zijn eigen familie, zijn eigen gezin.
Toen de Rebbe hoogbejaard was zag hij dat ook de invloed op z’n allernaaste familie minder groot was dan hij had gehoopt en na een diepgaande overpeinzing besloot hij om keihard aan zichzelf te werken en hoopte dat hij op z’n minst in staat zou zijn om zichzelf te verbeteren!
Het is geweldig dat u allen bijeen bent gekomen om stil te staan bij de bevrijding van 65 jaar geleden. Maar als we de bevrijding gedenken, kunnen we niet heen om de catastrofe die aan die bevrijding vooraf is gegaan. Hoe heeft het kunnen gebeuren dat driekwart van onze Joodse populatie werd uitgeroeid? Hoe kon het dat geen enkel land, ook niet per abuis, een bom heeft laten vallen op een van de vele gaskamers in een van de vele vernietigingskampen? Hoe kon het dat…en dat… en dat….pijnlijke vraagtekens.
G’d zij dank kan ik als Nederlander trots verklaren dat slechts weinig Nederlanders in die afschuwelijke jaren echt fout waren, maar helaas waren ook maar weinigen echt goed……de grote meute was ongetwijfeld niet fout en bleef dus voor Nederland en was tegen de bezetting. Maar louter ergens voor of tegen zijn lost niets op. Het waren de enkelingen, de helden, de mensen die mens bleven en die in woord en in daad weigerden om een onderscheid te maken tussen mensen en übermenschen, die de uiteindelijke bevrijding hebben weten te verkrijgen. En zelfs indien zij zelf die strijd voor de vrijheid met de dood hebben moeten bekomen, dan nog zijn ze als mens naar een Hogere Wereld gegaan en niet als onmens, als kuddedier, op onze aarde gebleven….
Geachte aanwezigen: ons samenzijn hier om het belang van de bevrijding te gedenken is buitengewoon lofwaardig.
Dat we onze bevrijding in collectiviteit willen vieren en gedenken is geweldig, maar bijeen zijnde moeten we allen als individu beseffen dat de herdenking van 65 jaar bevrijding alleen dan zinvol is als ieder mens, ieder uniek persoon, individueel bereid is om zich niet te laten verlagen tot een kuddedier, maar mens blijft en dus in woord en in daad pontificaal weigert om een onderscheid te maken tussen mensen en übermenschen! Als ieder geloof, ras, levensvisie getolereerd wordt: dan zijn we bevrijd! Voor ieder moet ruimte zijn op onze gemeenschappelijke aardbol, in onze multiculturele samenleving.
Maar er zit één essentiële voorwaarde aan: levensvisies die geen ruimte gunnen aan andere zienswijzen en menen het recht te hebben andersdenkenden te mogen en moeten uitroeien, dit soort visies mogen wij niet en nooit tolereren, ook niet als de meerderheid achter hen staat. Vergeet niet dat Hilter democratisch was gekozen!
65 Jaar bevrijding is voor mij een innige wens, waarvoor we allen persoonlijk in gezamenlijkheid moeten strijden met als lichtend voorbeeld de helden van toen, dat veel te kleine groepje echte verzetsstrijders. Vrijheid is niet alles mag en alles kan en vrijheid betekent ook niet dat we alles mogen en moeten tolereren. Vrijheid kent grenzen en vergt individuele inzet, vorming, educatie, respect voor de ander. Vrijheid kan niet alles tolereren, vrijheid kent z’n beperkingen, vrijheid is omwille van ons allen,
maar vrijheid begint bij u en bij mij.
Voor de bevrijding werd gestreden
Voor toen, voor morgen en voor het heden
Maar als vrijheid betekent, alles kan en alles mag
En respect verdwijnt voor Overheid en voor gezag
Als waarden en normen vervagen en verdwijnen
Als mensen alleen denken aan zichzelf en aan de zijnen
En voor de ander is geen plaats en is geen oord
Als het aanvaard is te denken dat dat zo hoort
Dan is de bevrijding van toen niet de bevrijding van het heden
Is het niet de vrijheid waarvoor toen werd gestreden
Laten wij de helden van toen memoreren en eren
Door antisemitisme, discriminatie en rassenhaat niet te tolereren
We gedenken de slachtoffers in vrede
Sjalom voor ieder mens, is onze bede….
