Bij het proces tegen oorlogsmisdadiger John Demjanjuk zullen Nederlandse nabestaanden een belangrijke rol spelen. Demjanjuk zit in afwachting van zijn proces in een gevangenis in München. Hij wordt verdacht van betrokkenheid op de moord op Joden in het vernietigingskamp Sobibor. Nederlands documentatiemateriaal vormt essentieel bewijs.
Transportlijsten
Vier UvA-hoogleraren, Selma Leydesdorff, Abram de Swaan, Harmen van der Wilt en Johannes Houwink ten Cate, zijn betrokken bij het proces. Zij zullen de nabestaanden die zich in het strafproces hebben gevoegd begeleiden.
De transportlijsten van Westerbork naar Sobibor vormen een belangrijk bewijs in het proces tegen de van oorlogsmisdaden verdachte Oekraïner. Alleen vanuit Nederland werden deze lijsten voor transport naar Sobibor bijgehouden. Als onderdeel van het proces tegen Sobibor-kampbewaker John Demjanjuk worden deze lijsten nu voor een positief doeleinde ingezet.
Specifiek
Professor Houwink ten Cate: ‘De Nederlandse transporten van Westerbork naar vernietigingkamp Sobibor in Polen spelen een belangrijke rol in de aanklacht zoals die door de Duitse justitie is geformuleerd. Alleen vanuit Nederland werden er namelijk nauwkeurig lijsten bijgehouden van wie er op transport werden gezet. En die lijsten werden weer verwerkt in het bevolkingsregister van de gemeente Hooghalen, waar Westerbork onderdeel van uitmaakt. Zo kunnen er specifiek namen worden gegeven van de mensen die in Sobibor werden vermoord in de tijd dat Demjanjuk als kampbewaker werkzaam was.’
UvA-hoogleraren
Houwink ten Cate zal zich, samen met drie andere UvA-hoogleraren (Abram de Swaan, Selma Leydesdorff en Harmen van der Wilt), bezighouden met de begeleiding van Nederlands-Joodse mede-aanklagers in dat proces, de inmiddels zelf ook op leeftijd zijnde nabestaanden van Sobibor-slachtoffers. ‘Het is belangrijk de aandacht te vestigen op wat er is gebeurd,’ aldus Houwink ten Cate.
Stichting Sobibor
De Nederlandse Stichting Sobibor is vanwege de aard van haar werkterrein – namelijk het vergroten van de bekendheid van het voormalige vernietigingskamp Sobibor bij “het publiek” en het in stand houden van Sobibor als herinneringsplek – door het Duitse OM zeer intensief bij de voorbereidingen van het proces betrokken. Dit op veel en zeer uiteenlopende manieren o.a. verzamelen van informatie, overleg met Nederlandse en Duitse juristen, interviews met familieleden van overlevenden en vermoorde mensen die als ‘Nebenkläger’ zullen optreden, enz.
Geld nodig
Het blijkt echter dat dit voor de Stichting Sobibor zeer hoge financiële consequenties heeft. Hiervoor zijn intussen subsidieverzoeken ingediend bij formele Nederlandse instanties, fondsen en stichtingen. Echter, deze molens draaien zeer langzaam, als ze al iets gaan opleveren. Intussen dringt de tijd: Demjanjuk is oud (89), de getuigen en Nebenkläger zijn oud en/of ziek, dus veel tijd is er niet meer. Het is nodig dat de Stichting Sobibor snel kan handelen m.b.t. de vragen die op haar af komen. De Stichting leeft tot nu toe van donaties en de tomeloze inzet van vrijwilligers.
Er is dus dringend geld nodig om dit Project Ondersteuning Rechtsgang Demjanjuk (P.O.R.D.) te ondersteunen en ik verzoek jullie dan ook om – als het maar even kan – een bijdrage hieraan te leveren door geld over te maken op postgiro 3302525 t.n.v. ‘Stichtinhg Sobibor te Amstelveen’, onder vermelding van: ‘PORD-bijdrage’. Ieder bedrag, klein of groot, is zeer welkom en dringend nodig.
