Joods Hillegersberg en Schiebroek, twee wijken in Rotterdam, zijn te lang onderbelicht geweest. Dit vindt de Rotterdamse deelgemeente. Nu is er een boekje dat het allemaal uitlegt. Het heet: ‘Een gedenkteken en een naam’, de vertaling van Yad Vashem. Het boekje schetst eerst het Joodse leven voor de oorlog. Daarna wordt de Jodenvervolging beschreven, waarbij de gebeurtenissen in de voormalige dorpen afgezet worden tegen het grote verhaal van de Holocaust in Nederland. Naast de herinneringen van (ex-)bewoners is er ook geput uit archiefmateriaal.
Een oproep van deelraadsbestuurder Anton Stapelkamp om herinneringen aan Joden te delen die voor de Tweede Wereldoorlog in het gebied woonden – toen nog twee zelfstandige dorpen – leverde genoeg informatie op voor een boekje.
Stapelkamp heeft ‘Een gedenkteken en een naam’ gepresenteerd en het eerste exemplaar aan inwoonster Nelleke van Cleeff uitgereikt. Het boekje bevat een niet-complete lijst van 248 namen van Joodse slachtoffers. Een vrouw die kamp Theresienstadt overleefde vertelt haar ervaringen. Het boek wordt gratis verspreid via de deelgemeente.
Het was Stapelkamp opgevallen dat het lot van de Joodse inwoners van Hillegersberg en Schiebroek min of meer een vergeten verhaal was geworden. Waarschijnlijk, zo oordeelt de schrijver/deelraadsbestuurder, omdat de zelfstandige gemeenten Hillegersberg en Schiebroek in augustus 1941 bij Rotterdam waren gevoegd en er dus geen eigen herdenkingen meer waren. Maar ook omdat het een triest verhaal is waarbij schaamte op zijn plaats is.
“Wie heeft nog herinneringen aan de 500 Joden die voor de oorlog in onze dorpen woonden?”, luidde de oproep van Stapelkamop in 2006. De bedoeling was hier een artikel over te schrijven, maar de hoeveelheid reacties leidde uiteindelijk tot een compleet boekje. Tal van bewoners van de deelgemeente bleken nog herinneringen te hebben en er reageerden zelfs Joden uit Israël, de VS en Canada. Een zoon van een bestuurslid van de Joodse vereniging van Hillegersberg en Schiebroek, Tsofouno (het noorden – de twee wijken liggen in het noorden van Rotterdam) had nog ruim 50 pagina’s van een schrift vol oorlogsherinneringen van zijn vader.
Lees HIER hoe auteur Anton Stapelkamp er toe kwam dit boekje te schrijven.
