Op zondagmiddag 22 februari wordt Binyomin Jacobs geïnstalleerd als Opperrabbijn van het Interprovinciaal Opperrabbinaat (IPOR). De installatie vindt plaats in de monumentale Hoofdsynagoge te Arnhem.
Het is voor het eerst in meer dan dertig jaar dat in Nederland een Opperrabbijn wordt geïnstalleerd. De installatie volgt op zijn benoeming tot Opperrabbijn in de Raadsvergadering van het IPOR op 12 november 2008.
Binyomin Jacobs is al meer dan 25 jaar aan het IPOR verbonden; eerst als rabbijn, nu dus als opperrabbijn. In die functie geeft hij leiding aan zes rabbijnen. Het werkgebied van de Opperrabbijn beslaat heel Nederland m.u.v. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Leiden.
De Opperrabbijn wordt veelvuldig geraadpleegd vanuit het hele land voor het oplossen van problemen en het bieden van maatschappelijke hulp.
De Volkskrant publiceerde de vrijdag voor de installatie een vraaggesprek met Opperrabbijn Jacobs. Enkele fragmenten:
‘Het is gek, maar mijn werk zal maandag niet zijn veranderd. Toch voel ik een grotere verantwoordelijk, een opwaardering van mijn positie, zowel naar de joodse gemeenschap als naar de buitenwereld’, zegt de in Amersfoort woonachtige Jacobs.
Spiritueel leider
De opperrabbijn is de spiritueel leider van de joodse geloofgemeenschap, wiens invloed vergelijkbaar is met die van een bisschop. Jacobs, die in Frankrijk en Israël aan Talmoedhogescholen studeerde, was al jarenlang voorzitter van het Nederlandse College voor Rabbinale Zaken. Daarnaast is hij de rabbijn van het Sinaï Centrum – de enige joodse psychiatrische instelling in Europa.
Jacobs behoort tot het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK), de organisatie van traditioneel of orthodox jodendom, die Nederland in vier districten heeft onderverdeeld: Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en de rest van Nederland.
U bent de enige opperrabbijn in dit land?
‘Amsterdam heeft er ook een, opperrabbijn Ralbag, maar die woont in New York.’
Hoe streng bent u in de leer?
‘U kunt mij als streng in de leer beschouwen, maar 90 procent van mijn leden zijn dat zeker niet. Ieder kan zijn eigen invulling geven aan het woord traditioneel.’
Is er binnen het Nederlandse jodendom sprake van een zelfde secularisatie als in het christendom?
‘Er is sprake van zowel polarisatie als secularisatie. Maar het is toch anders. Een katholiek die zich uitschrijft, is geen katholiek meer. Een jood blijft toch altijd een jood. Hij zal zich bij de joodse gemeenschap betrokken blijven voelen, ook als hij geen lid meer is.’
Uw geslacht woont al heel lang in Nederland
‘Mijn voorouders wonen hier al eeuwen. Mijn vader was opticien in Amsterdam. Hij heeft in de oorlog op afschuwelijke wijze ondergedoken gezeten en is zwaar mishandeld. Mijn moeder had een goed onderduikadres.’
Waarom is er al 30 jaar geen opperrabbijn meer benoemd?
‘In al die jaren is gesproken over structuurwijzigingen. De vier ressorten zouden moeten opgaan in een nieuw ressort en in afwachting daarvan werd geen opperrabbijn benoemd. Maar nu wordt ook de charme ingezien van kleinere geloofsgemeenschappen.’
Hoe is de verhouding met de moslimgemeenschap in Nederland?
‘Ik ken geen probleem. Ik heb vorige week aan de Universiteit Leiden nog een gastcollege gegeven over geestelijke verzorging. En daar zat ook iemand in de zaal die voor imam leerde.’
Hoe word je opperrabbijn?
‘Je wordt voorgedragen door je eigen bestuurscollege. Het NIK controleert daarna de universitaire en rabbinale bevoegdheden en daarna neemt het bestuur een besluit.’
Het moet zondag een grote plechtigheid worden
‘Er is een binnengeleiding. En dan zijn er een aantal redes, onder meer de bevestigingsrede door de nestor van de Nederlandse rabbijnen, rabbijn Vorst. Na de gebeden houd ik mijn intreerede.
