Opperrabbijn Jacobs over het verband tussen onderwijs en Toe Bisjwat.
Onderwijs neemt binnen het Jodendom een uiterst belangrijke plaats. Maar wat is onderwijs? Wie is de leraar en wie de leerling? Wat en hoe wordt er onderwezen?
Recentelijk ontmoette ik een oud-leerling die ik zo’n 30 jaar geleden joodse les heb mogen geven. Het boeit mij dan aan zo’n leerling te vragen: hoe vond je de lessen toen? Wat hebben ze je meegegeven? Wat denk jij dat het belangrijkste was van die lessen?
Warmte
Mijn oud-leerling, nu zelf in het onderwijs werkzaam, zette mij uiteen dat de ‘warmte’ hem het meest is bijgebleven. Hijzelf, uit een ‘vrij’ gezin, heeft van de lessen de nesjomme en oprechtheid onthouden en meegenomen in zijn verdere leven. En toen hij in zijn leven beslissingen moest nemen, waar te gaan wonen, met wie te gaan trouwen, was het de toenmalige ‘warmte’ die zwaar meetelde. Hij doet, naar eigen zeggen, (nog) niet veel aan zijn Jodendom, maar voelt wel dat de onverwaterde Torah en Traditie de basis vormen voor onze en zijn Joodse toekomst. Neen, geeft hij toe, die tefillien heb ik na mijn bar-mitswa niet zo vaak meer gelegd, maar wel zeg ik nog dagelijks het “Sjema Jisraeel”, waarom weet ik niet, maar het is een deel van mijn leven, het hoort erbij….het is er toen zo intens ingepompt…..
Essentie
Natuurlijk is het geweldig dat we vandaag per internet een gigantische hoeveelheid joodse kennis tot ons kunnen nemen. Speciaal voor iemand die ergens ver weg in de Mediene woont of maar eens per week of eens per maand in de gelegenheid is Joodse les te krijgen. Er bestaan zelfs “dagscholen-on line” voor kinderen van rabbijnen die ergens in de wereld in een joodse uithoek wonen en waar geen mogelijkheid bestaat om een joodse school te bezoeken. Computers, webcams…..de techniek staat voor niets en geweldig dat het bestaat! Maar de warmte mag niet ontbreken om te voorkomen dat Jodendom verwordt tot een schriftelijk en afstandelijk computer-gebeuren, terwijl de nesjomme eigenlijk de essentie is!
Boom in het veld
We vieren deze maand Toebisjwat, het nieuwjaarsfeest der bomen. De mens wordt vergeleken met een boom in het veld. Als in een stekje op een verkeerde plek een kleine inkerving wordt aangebracht, krijgen we later een kreupele boom.
Als we de jeugd op de verkeerde wijze raken, zullen de gevolgen later catastrofaal kunnen zijn.
Als daarentegen tijdens de jonge jaren met nesjomme de juiste voeding wordt toegediend, zijn de fundamenten gelegd voor een gezonde toekomst.
Wat geldt voor voeding, geldt ook voor opvoeding.
Sjewat 5769 – februari 2009
Binyomin Jacobs, Opperrabbijn
