In Jeruzalem werd postuum een Yad Vashem onderscheiding uitgereikt aan politieman Henk Drogt, en in Amsterdam werd het nieuwe kantoor van de politie vernoemd naar Jan van den Oever. Zij weigerden instructies om de Joden op te halen. Als een van de weinigen.
Bij de onthulling van een kunstwerk in de hal van het nieuwe kantoor van de politie was het Centraal Joods Overleg vertegenwoordigd door Rob Heijmans. In zijn toespraak gaf hoofdcommissaris Bernard Welten aan het gedrag van Van den Oever het voorbeeld te vinden voor het politiewerk van nu.
„Om ons er blijvend aan te herinneren dat we allemaal, ieder voor zich, verantwoordelijk zijn voor een rechtvaardige, democratische politie.” De zoon en dochter van de overleden politieman onthulden in de centrale hal van het politiekantoor aan de Kabelweg een zogeheten ‘staande tekening’ die de oud-politieman voorstelt, met naast zich een symbolische weergave van Amsterdam en een concentratiekamp. Het kunstwerk, uitgevoerd in brons, is van de hand van Jeroen Henneman.
Ontslag
Van den Oever was jurist maar koos noodgedwongen voor het politiewerk bij gebrek aan arbeidsmogelijkheden op zijn eigen vakgebied. Omdat de politie-inspecteur er van overtuigd was dat de op te halen joden moesten vrezen voor hun leven, weigerde hij daarom mee te werken. De toenmalige hoofdcommissaris Tulp ontsloeg Van den Oever op staande voet. Na de oorlog kwam hij weliswaar terug in dienst, maar dat bleek van korte duur. Te veel wel meewerkende collega’s kwam hij daar tegen, waardoor hij na korte tijd het korps verliet en ging werken bij de rechtbank.
Dienstbaar aan de waarden van de rechtstaat
Hoofdcommissaris Welten heeft alle Amsterdamse agenten een brief gestuurd waarin hij uitlegt waarom hij dit vindt en waarin hij ingaat op het motto van de politie: waakzaam en dienstbaar. Binnenkort dragen alle agenten in Nederland deze twee woorden op hun nieuwe korpsbrevet, het embleem dat zij op hun uniform dragen. „We zijn dienstbaar aan de waarden van de rechtstaat en we zijn waakzaam op alles wat die waarden in gevaar kan brengen.”
Yad Vashem
In de zelfde week werd een Yad Vashem onderscheiding toegekend aan Henk Drogt. Drogt, destijds 23 jaar, weigerde de opdracht om Joden op te pakken. Daarop verliet hij het korps en sloot zich aan bij het verzet. Volgens Yad Vashem waren er twaalf Nederlandse politie-agenten die de opdracht weigerden om tot arrestatie over te gaan in het dorp Grootegast op 9 maart 1943. Yad Vashem kwalificeert dit gedrag als een uitzonderlijke zaak.
Verzet
Drogt en zijn collega’s werden naar Vught overgebracht. Maar Drogt wist te ontsnappen waarna hij zich aansloot bij het verzet. Door verraad werd hij gearresteerd en ter dood veroordeeld. Op 14 april 1944 werd Drogt op 24-jarige leeftijd omgebracht. Hij liet een zwangere vriendin achter.
Zijn 1 collega’s werden eerder al geëerd met een Yad Vashem onderscheiding. Door zijn ontsnapping was Drogt bij de toekenning van de onderscheiding over het hoofd gezien. Drogt kreeg na de ooprlog postume onderscheidingen van de Amerikaanse president Eisenhower, de Britrse premier Winbston Churchill en van de Nederlandse regering.
Omissie
Het was een piloot van El Al die de aangelegenheid met betrekking tot Drogt opnieuw onder de aandacht bracht. Piloot Mark Bergman raakte in contact met Henk Brink, de zoon van Drogt die in Zuid Afrika wont, en attendeerde Yad Vashem op de omissie. Brink nam de onderscheiding in hat Yad Vashewm-centrum in ontvangst en verklaarde bij die gelegenheid dat het al heel lang een wens was geweest Israel te bezoeken.
Brink memoreerde dat zijn vader zijn leven waagde en had verspeeld voor mensen die totale vreemden voor hem waren. “Israel toont aan zijn vrienden niet te vergeten,” aldus Brink.
