In het voormalige Duitse concentratiekamp Theresienstadt is een Nederlands monument onthuld. Zo’n 5.000 Nederlandse Joden werden naar het kamp in Tsjechië gedeporteerd.
In aanwezigheid van een bescheiden delegatie, waaronder rabbijn Jacobs, is een herdenkingsplaquette onthuld aan de wand van de Hamburger kazerne in het voormalige Duitse concentratiekamp.
Daar verbleven de circa 5.000 Nederlandse Joden die vanuit Westerbork in 1943 naar het kamp werden getransporteerd.
Van hen kwam een deel in Theresienstadt om, een deel werd elders om het leven gebracht. Een deel werd in Theresienstadt door de Russen bevrijd, tezamen met gedeporteerden die vanuit andere kampen in de laatste oorlogsweken er heen waren gedreven.
De circa 30 personen zware delegatie die bij de onthulling aanwezig was, telde onder meer vertegenwoordigers van het ministerie van VWS, het Nationaal Monument Kamp Westerbork en het Nederlands Auschwitz Comité. Verder waren er een handvol overlevenden uitgenodigd om de onthulling bij te wonen. Bij de plechtigheid spraken overlevenden en de historicus Karel Margry (hoofdredacteur van het Engelstalige historisch tijdschrift After the Battle ) vertoonde stukken uit de recent teruggevonden nazi-propagandafilm “Der Führer schenkt den Juden eine Stadt” . De propagandafilm gemaakt om het Rode Kruis te misleiden, toont het gefalsificeerd idyllisch beeld van het kamp, met Joden die vrolijk voetballen, op bankjes zittend in de zon genieten en lekker eten.
Het plaatsen van een dergelijke gedenkplaat door de Nederlandse regering kan rekenen op grote waardering. Naast die grote waardering zijn er ook geluiden te horen waaruit lichte verbazing blijkt. Die betreft het feit dat er kennelijk geen brede aankondiging van dit moment heeft plaatsgevonden. Overlevenden van Theresienstadt, behoudens een paar geïnviteerden, blijken vooraf niet op de hoogte te zijn gesteld van het onthullen van de herinneringsplaat.
Wat dit laatste betreft, doemt de vergelijking met de onthulling van het spoorrails-monument in Westerbork op. Volgens het Herinneringscentrum Kamp Westerbork waren bij de officiële onthulling van het bekende monument met de richting hemel gebogen spoorrails op 4 mei 1970 “slechts een select groepje hoogwaardigheidsbekleders aanwezig en een aantal vertegenwoordigers van de pers. Opvallend was de afwezigheid van oud-kampgevangenen, nabestaanden en hun organisaties: zij waren niet uitgenodigd. Vandaar dat het Nederlands Auschwitz Comité een tweede onthulling organiseerde, in september van datzelfde jaar.”
