Historicus Bert Wallet onderzocht de Joodse gemeenschap aan het begin van de negentiende eeuw. Tevens de ontstaansperiode van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap. De NIK-organisatie komt dan ook uitgebreid aan bod in Nieuwe Nederlanders.
Vasthouden aan de moedertaal of het Nederlands gaan leren? Wel of geen eigen onderwijs? Geestelijken uit het buitenland of van eigen bodem? Het zijn allemaal vragen waarmee de joodse gemeenschap in het begin van de negentiende eeuw werd geconfronteerd. Bett Wallet schreef er een boek over dat de integratie van de joden in Nederland behandelt, nadat zij burgerrechten hadden verkregen. De Nederlandse overheid plaatste de Joode gemeenschap in een model van centralisatie, terwijl tot dan er sprake was van wat Wallet noemt ‘semiautonomie’.
Met het verkrijgen van het Nederlandse burgerrecht kwam een integratieproces op gang dat volmondige instemming en hevig verzet opriep. In Nieuwe Nederlanders wordt het beleid van de Nederlandse overheid en de joodse elite geanalyseerd. Wat was precies het doel van de integratie en hoe werd dit uitgevoerd? Lukt het om de joodse gemeenschap in deze fase van integratie bijeen te houden?
Op basis van niet eerder bestudeerde bronnen opent dit boek dat de periode 1814-1851 behandelt, tal van nieuwe perspectieven: op de felle strijd om religieuze vernieuwingen en het uitblijven van een liberaal-joodse beweging; maar evenzeer op het frustrerende Nederlandse antisemitisme. Daarnaast gaat het over de dramatische gevolgen van onzorgvuldige besnijders en de moeizame acceptatie van joodse militairen.
Gesoigneerde joodse aristocraten, gebrekkig Nederlands schrijvende dorps-joden en de strenge orthodoxe familie Lehren: tezamen vormen ze een boeiend groepsportret van een eerste generatie nieuwe Nederlanders.
Nieuwe Nederlanders is bekroond met de Hartog Beemprijs 2005-2006
Prijs: E 24,95; isbn 978 90 351 3139 9, uitgeverij Bert Bakker.
