De ontmoeting van religieuze gemeenschappen in Nederland waarbij de koningin aanwezig was, had een opvallend hoog Joods gehalte. Thema van de bijeenkomst was ‘In vrijheid verbonden; samen leven in wederzijds respect’. Iedereen kan een gezamenlijke verklaring tekenen die aan het einde van de bijeenkomst werd gepresenteerd. Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap was een van de deelnemende religieuze organisaties aan de bijeenkomst in Utrecht.
De interreligieuze bijeenkomst ‘In vrijheid verbonden; samen leven in wederzijds respect’ is afgesloten met het ondertekenen van een gezamenlijke verklaring. Vanuit Joodse kring was het hoofdrabbijn B. Jacobs die een deel van de verklaring voorlas, naast vertegenwoordigers van vijf andere geloofsgemeenschappen. De verklaring werd aangeboden aan de koningin.
De bijeenkomst in Utrecht is een vervolg op de viering van het Zilveren Regeringsjubileum van koningin Beatrix op 15 december 2005, toen onder de titel ‘In vrijheid verbonden. Eenheid in verscheidenheid.’
Ongeveer tweehonderd mensen afkomstig uit uiteenlopende religieuze en levensbeschouwelijke tradities, ontmoetten elkaar wederom ‘in vrijheid verbonden’. Ook de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, Yvonne Timmerman en Gerdi Verbeet, minister Ernst Hirsch Ballin van Justitie en burgemeester Annie Brouwer van Utrecht waren naar het Academiegebouw in de Domstad gekomen. Met deze tweede ontmoeting werd uitdrukking gegeven aan ‘de wens en het vermogen om samen te leven in wederzijds respect’.
Zes symbolen
Vijf religies en de humanistische levensbeschouwing hadden ieder hun aandeel in de bijeenkomst. De vertegenwoordigers stonden naast elkaar op één podium. Hoofdrabbijn Jacobs van het IPOR-Rabbinaat en voorzitter van het Nederlands College voor Rabbinale Zaken, werd geflankeerd door kardinaal Simonis, aartsbisschop van Utrecht en voorzitter van de Nederlandse Bischoppenconferentie, en de Boeddhistische reverend Thong Tri.
Zes symbolen werden op een landkaart van het koninkrijk geplaatst. Voor het Jodendom was dat de menora, die brandde in de Tempel in Jeruzalem en al eeuwenlang wordt gebruikt om de Joodse identiteit tot uitdrukking te brengen.
Chosen kalle mazzel tov
Tijdens de bijeenkomst werd in woord en muziek uitdrukking gegeven aan de uiteenlopende religieuze en levensbeschouwelijke overtuigingen. De muzikaal-Joodse inbreng werd verzorgd door de jonge chazzan Sascha van Ravenswade. Hij zong Hodoe, in een compositie van Juda Vleeschhouwer (oppervoorzanger te Groningen), begeleid door Gert Oost op het orgel van de aula in het Academiegebouw te Utrecht.
Andere Joodse elementen waren een door islamitische kinderen gezongen lied Mensen luister eens, op de melodie van het Jiddisje Oif ‘n Pripitchik, en de muziek die de bijeenkomst afsloot. Een groot klarinetorkest, genaamd MO6, speelde aan het einde klezmermuziek. De koningin werd onder de tonen van chosen kalle mazzel tov uitgeleide gedaan.
Portugese synagoge
Daarvoor had de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb er in zijn toespraak op gewezen dat de Unie van Utrecht in 1579 weliswaar de verhoudingen tussen het protestantisme in het noorden en het katholicisme in de zuidelijke Nederlanden regelde, maar dat eerst de integratie van de Joden in Amsterdam echt ‘heel succesvol’ bleek. Aboutaleb: “Dit kwam doordat de Joden in Amsterdam als eersten in Europa rechten kregen, waarna het onderwijs, taal en integratie een enorme impuls kregen. Ik heb in menig speech die ik voor Moslims hield aangeraden om een kijkje te nemen in het Joods Historisch Museum om van die geschiedenis te leren voor de eigen ontwikkeling en ontplooing. In de Portugese synagoge in Amsterdam wordt nog wekelijks gebeden voor het Amsterdamse College van B&W én voor U, Majesteit.”
Verbond van eenheid
23 januari is een betekenisvolle dag omdat in 1579 op diezelfde datum en locatie “een eeuwig verbond van eenheid” in de Nederlanden werd gesloten: de Unie van Utrecht. Hierin is voor het eerst officieel verklaard “dat alle burgers vrij zijn om hun eigen geloof te belijden en dat de overheid niemand voor dat geloof ter verantwoording mag roepen of vervolgen.” Hiermee is de basis voor vreedzaam samenleven in ons land gelegd.
In gesprek blijven
De bijeenkomst werd afgesloten met een gezamenlijke verklaring, geënt op de Unie van Utrecht. Vertegenwoordigers van de zes religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen in Nederland lazen ieder een deel van de gezamenlijke verklaring voor.
Hoofdrabbijn Jacobs sprak de volgende passage uit: “Wij zetten ons in om in verbondenheid met elkaar in gesprek te blijven met respect voor de vrijheid van ieders geloofs- of levensovertuiging en culturele traditie. Wij bieden onze rijkdom in overtuigingen en tradities aan ter verdieping en versterking van de solidaireit in de Nederlandse samenleving.” Alle vertegenwoordigers ondertekenden de verklaring die daarop aan koningin Beatrix werd aangeboden.
Ondertekenen
U kunt deze verklaring ook ondertekenen op de website www.invrijheidverbonden.nl.
Ruim 200 aanwezigen gingen u voor, waaronder Marijke Slager (Permanente Commissie van het NIK), Spencer van Ravenswade (NIK-bestuurslid van het OJEC), Jacques Coronel (Hoofdcommissie P.I.K.), Willem Koster en Menno ten Brink (Verbond Progressief Jodendom).
