De Joodse Gemeente Breda heeft er een sefer Tora bij, dat echt kan worden gebruikt; het is kosjer. IPOR-hoofdrabbijn J.S. Jacobs hield bij de inwijding er van een leerzame, soms geestige, maar vooral ontroerende derasja (predikatie). “Wij beleven samen een zeldzame gebeurtenis, een ontroerende en vreugdevolle plechtigheid. Hoe vaak hebben de muren van deze prachtige medienesjoel in het hart van Breda zoiets mogen beleven, door de eeuwen heen? Een nieuwe koshere Tora is de Joodse Gemeente Breda komen versterken. Maar….is het wel zinvol? Is de kehilla niet te klein? Is er wel vaak genoeg een sjoeldienst? Is het wel rendabel……….?”
“Zij die eens deel uitmaakten van deze Joodse Gemeente en afgevoerd werden, zoals we dat zo steriel weten uit te drukken, hun zielen, hun nesjamot, glunderen van vreugde en van ontroering bij het aanschouwen van ons samenzijn. De poort van de Hemel opende zich, toen Awraham Levy, de chazzan van deze kehilla, de nieuwe Tora binnenbracht.
Een sjoel zonder Tora is als een lichaam zonder ziel. Er waren weliswaar twee Tora rollen, maar hun kasjroeth was niet meer gegarandeerd, het verleden en de onderduik hadden langzaam maar zeker hun stempel op de kwaliteit gedrukt. Wie is er gelukkiger vandaag dan Awraham Levy wetend dat hij nu weer uit een 100% koshere Tora mag laajnen.
Maar is de kehilla niet te klein?
Welkom bestuurders en leden van de NIG Breda. Welkom rabbijn Ollech, rabbijn Stiefel en welkom mijzelf. Breda heeft vandaag de grootste concentratie rabbijnen van Nederland.
Toeval?
In de loop der jaren heb ik al vele bestuurders mogen meemaken en ieder bestuur heeft zo zijn eigen karakter. Het huidige bestuur van Breda heeft een moeizaam karakter. Ze houden niet op met bellen en aandringen. Ze willen meer sjioerim, meer uren rabbijn, meer over-sjabbat…. Voor een rabbijn klinkt hun vasthoudendheid als muziek in de oren! Mijn cursus twee weken geleden begon om 20.30 uur. Niemand komt te laat (alleen de rabbijn). Om 23.30 uur heeft men mij toegestaan huiswaarts te keren.
Ook welkom leden en bestuurders van de NIG Zeeland. Jullie wonen weliswaar een flink eind weg, maar spiritueel zijn jullie buren. Ook Zeeland laat geen kans voorbij gaan om lessen en diensten te organiseren. Na een sjabbat in Zeeland moet ik enige dagen bijslapen vanwege de honger naar meer Tora-kennis die ik over mij heen kreeg.
De sjoel is gewoonlijk niet zo vol als vandaag. Maar wie geeft mij het recht te denken dat honderd Joden belangrijker zijn dan slechts enkelen?
Beroemde Joodse centra in Polen en Rusland die numeriek nauwelijks telden, hebben in de Joodse historie een onuitwisbare plaats verworven. De bezieling overtrof de kwantiteit.
De tweede Sidra die we gisteren in sjoel lazen heette Balak. Balak was een niet joodse koning die probeerde het Joodse volk te laten vervloeken. Over hem wordt verteld in de Midrasj dat zijn haat jegens Joden uitzonderlijk groot was! Hoe kan het dat een hele sidra naar zo’n man werd vernoemd. Vanwaar deze grote kowed?
Louter en alleen omdat hij de personificatie is van de verandering van slecht in goed. Zijn kleindochter was Ruth de Moabitische die tot het Jodendom is toegetreden. En uit haar is voortgekomen Koning David, uit wie uiteindelijk, spoedig in onze dagen, de Masjiach, de ultieme sjalom, zal voortkomen.
Ook deze Joodse Gemeente werd in de duistere jaren ’40 – ’45 door een onmeetbare duisternis getroffen. Aan ons is het om desondanks te weten dat wij alles in het werk moeten stellen om vanuit die duisternis het ultieme licht te bereiken, gelijk uit Balak uiteindelijk de Masjieach zal voortkomen.
Wie ben ik? Welke invloed heeft een sjioer in Breda op het welzijn van het Joodse volk in zijn totaliteit?
Het Joodse volk wordt gezien als een lichaam. Ieder onderdeel van het lichaam is van invloed op het totale functioneren. De lessen en de toewijding in Breda, ons feestelijk hier bijeen zijn omwille van de Tora, wordt gevoeld in alle gelederen van het Joodse volk, hier in Nederland, waar ook ter wereld en zeker in Eretz Hakodesj, ons aller Israël.
Israël dat helaas, helaas weer veel te veel in de picture staat. We maken ons zorgen, onze soldaten staan weer op de fronten, de vijand probeert zijn niet te verzadigen haat over ons uit te storten….
Als het land Israël wordt verdeeld onder de twaalf stammen, waarover we in de sidra van komende sjabbat lezen, vindt die verdeling niet plaats op rationele basis, maar middels het lot. Iedere stam krijgt dat stuk van Israël dat hem door het lot wordt toebedeeld.
Wij wonen in Breda. Ons lot is om vanuit onze kehilla onze bijdrage te leveren. Wij hebben het recht niet om te opperen dat wij vanuit het Brabantse geen zinvolle Joodse betekenis hebben. Het lot heeft ons hier geplaatst omdat hier kennelijk onze opdracht ligt op dit moment.
De sidra van deze week, Pinchas, wordt altijd of vlak voor of gedurende de drie treurweken gelezen. Aanstaande donderdag is het 17 Tammoez, een treurige vastendag. Eeuwen geleden werd er toen een bres geslagen in de muren van Jeroesjalajim. Drie weken later werd de Tempel verwoest…. het galoet, de ballingschap, de Diaspora was begonnen.
Maar terwijl wij midden in de Drie Weken van Treur leven, duistere weken door de eeuwen heen, lezen wij in Pinchas over alle Jamiem Towiem, alle Joodse feestdagen. Wij lezen over Simchat Tora, Vreugde der Wet, de Jom Tov waarop wij met de Tora rollen rond de Biema dansen, gelijk wij zo-even hebben gedaan.
Waarom die combinatie van tegenstellingen? Treurweken en Jom Tov. Onze vreugde over de nieuwe eigen koshere Tora en tegelijkertijd onze zorg om Israël…
Rabbi Jisraeel uit Roezin heeft gezegd dat zodra de uiteindelijke verlossing er zal zijn 17 Tammoez zal veranderen van een treurige vastendag in een Jom Tov, een feestdag. De Drie Treurweken zullen de tussendagen zijn en 9 Aw, de meest verdrietige dag van de Joodse kalender, zal tot een Jom Tov verworden. Als wij in de Drie Treurweken in de Tora lezen over alle Jamiem Towiem, feestdagen, zal ons dat tot tesjoewa, tot inkeer, brengen opdat daardoor de Masjieach eerder zal komen en voor heel Israël en voor de gehele mensheid, de uiteindelijke en alomvattende sjalom zal heersen.
Wij zullen nu Jaap Hartog, voorzitter van het IPOR, verzoeken om de Aron Hakodesj te openen en, staande voor de nieuwe Tora van de Joodse Gemeente Breda, de Allerhoogste smeken om onze soldaten en ons land Israël tot steun te zijn om daarna af te sluiten met een Jizkor voor de leden van de Joodse Gemeente Breda die na Tweede Wereldoorlog niet terugkeerden.
