Een volle Jeruzalemzaal in het Joods Cultureel Centrum was getuige van de officiele presentatie van de Nederlandse Kitsoer Sjoelchan Aroech, de compacte joodse Codex.
De Antwerpse opperrabbijn D.M. Lieberman was de gastspreker. Zijn boeiend betoog over het belang van het volgen van de halacha vandaag de dag, kreek veel waardering.
Andere sprekers waren NIK-voorzitter Ben Blog, rabbijn Raphael Evers en Joseph Elburg, de initiator van de Nederlandse Kitsoer-versie.
Aan het einde van de avond werd een nieuw Kitsoer-forum online gepresenteerd.
Absolute mijlpaal
NIK-voorzitter Ben Blog noemde de publicatie van deze Kitsoer Sjoelchan Aroech ‘een absolute mijlpaal voor het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap in het bijzonder en Joods Nederland in het algemeen.’ Blog beschouwt de publicatie als een boek voor iedereen, ‘zoals het NIK er is voor iedereen die zich binnen de brede NIK-signatuur thuis voelt. Het NIK is gebaseerd op Tora, Traditie en Tolerantie.’
Bron van betekenis
De NIK-voorzitter wees er op dat de Kitsoer-uitgave aansluit op het NIK-beleid om Joods leven te intensiveren en in het gehele land te steunen. “Dit boek, de Kitsoer met Nederlandse vertaling en heldere lay out is een goed middel daarbij, omdat het in ieders hand, in ieders huis een bron van betekenis kan vormen hoe het joodse leven te leven. Maar Jodendom is natuurlijk niet iets van alleen in een hoekje met een boekje – in dit geval een flinke pil. Je kunt ook met elkaar bijeen komen om er uit te leren. Of een rabbijn raadplegen, waarbij het NIK er toe bijdraagt dat die er op heel veel plaatsen in het land zijn, of naar de meest uiteenlopende plekken reizen. Ik doel hierbij op onze rabbijnen en rabbinale functionarissen, die verspreid wonen en werken in het land, alsmede de functionarissen die Joden bijstaan in de krijgsmacht of in justitiële inrichtingen. De Kitsoer zal ook antwoorden kunnen brengen aan ouders van kinderen op Joodse les die uit materiaal van het NIK leren, materiaal dat zelfs in het buitenland wordt gebruikt.”
Ben Blog besloot zijn woorden met complimenten aan degenen die het werk daadwerkelijk hebben geklaard. “Veel mensen hebben een belangrijke bijdrage aan het welslagen van de Kitsoer vervuld. Mijn collega in de Permanente Commissie, Joseph Elburg, NIK-rabbijn Raphael Evers, NIK-secretaris Ruben Vis, onze op meerdere gebieden gewaardeerde medewerker Fre Dusseljee, Suzanne Breedveld die tekent voor de heldere lay out, de vertaler uiteraard, de heer Zwi Goldberg en de ook in het voorwoord genoemde meelezers. Alle hulde voor een geweldig resultaat.”
Meer dan de geschreven Leer
Rabbijn Raphael Evers legde een verband met het naderende Sjawoe’ot-feest: “Het is de week van Sjawoe’ot, het Wekenfeest. We staan vlak voor Matan Tora. Op de berg Sinai kregen we veel meer dan alleen de Geschreven Leer, de Tora rol waar we uit voorlezen. Het Jodendom is meer.
Hetzelfde geldt voor de Kitsoer Sjoelchan Aroech, de compacte Joodse codex, het verkorte Joodse boek, waarin alle voorschriften van wieg tot graf beschreven staan. De Kitsoer Sjoelchan Aroech is een werkelijk prachtige aanwinst in onze boekenkast. Maar als het daarbij blijft, doen we de rijkdom aan Jodendom, die de Kitsoer Sjoelchan Aroech vertegenwoordigt, tekort.
Traditie
Het geheel van informatie – dus zowel de Schriftelijke als de Mondelinge Leer – die de joden ontvingen bij de berg Sinaï kan gevat worden in de term traditie.
Traditie heeft meestal een negatieve bijklank. De associatie is veelal: ouderwets, conformistisch, sleur of dode letter. Voor ons is traditie geen statisch maar een dynamisch gegeven: geen klakkeloos overleveren en overnemen van bepaalde gegevens, maar een voortzetting van geïnspireerde ervaringen, die het volk in de loop van de geschiedenis heeft opgedaan en waarin de religieuze creativiteit van een geheel volk zich heeft ontplooid en nog steeds uitdrukt, gesteund en geleid door een ‘Onzichtbare Hand’ van G’ddelijke inspiratie (vgl. B.T. Pesachiem 66a).
Geen dode letter
Tora, halacha is geen dode letter, geen boek in de boekenkast. De Kitsoer is geen gesloten boek meer. Het halachische deel van het Jodendom is inmiddels ontsloten. Maar pas in de discussie en in de toepassing wordt de Tora een Torat Chajiem, een Tora van het Leven. Daarom is de Kitsoer Sjoelchan Aroech een mijlpaal om verdere ontplooiing van het Jiddisje bewustzijn te stimuleren en voort te dragen.”
Optimale toegankelijkheid
Permanente Commissie-lid Joseph Elburg die met een comité de Kitsoer-uitgave tot stand bracht: “In ons Comité hebben we gelet op de aantrekkelijkheid van onze uitgave, zowel het uiterlijk als de inhoud, om voor ieder optimale toegankelijkheid te creëren, d.m.v. o.a., overzichtelijke inhoudsopgave, diverse praktische bijlagen, illustraties, verklaringen en indexen.
Ik ben erg blij met de enthousiaste reacties en ons verkoopresultaat. In 1 maand hebben we al ongeveer 1.000 exemplaren verkocht. Mijn boodschap is, zoals Rabbi Sjlomo Ganzfried in zijn Kitsoer schrijft, dat het echte succes pas komt, als we zien dat er massaal uit onze Kitsoer geleerd wordt en zoals er vroeger – Kitsoer Chavoerot – leergroepen worden gevormd.”
Twintig miljoen
NIK-secretaris Ruben Vis vertelde de aanwezigen dat de eerste druk van de Kitsoer 142 jaar geleden verscheen in wat toen Ungvar in Hongarije heette en nu Uzhgorod in het zuidwesten van de Oekraïne. De tweede druk verscheen al een jaar nadat de eerste op de markt kwam, om te voorzien in de behoefte bij diegenen die een exemplaar in de eerste oplage niet wisten te bemachtigen.
Volgens Jacob Friedman, een achter-achterkleinzoon van de auteur, verschenen er gedurende het leven van raw Ganzfried veertien officiële edities en nog eens zes ongeautoriseerde herdrukken, samen twintig uitgaven van wat sindsdien zou blijken te zijn het halachische handboek voor het Joodse huishouden.
Vis: “Bijna twintig jaar geleden is becijferd dat er toen al meer dan twee miljoen exemplaren van de Kitsoer waren gedrukt. Er zijn vertalingen gemaakt in het Jiddisj, Engels, Frans, Hongaars, Duits, Spaans, kortom de grote moderne talen van de negentiende en twintigste eeuw, maar recent ook in het Italiaans en nu dus in het Nederlands.
De vertaling in het Italiaans toonde aan dat ook in een betrekkelijk klein taalgebied het zinvol is een Kitsoer-vertaling te vervaardigen en in boekvorm uit te geven. De overweldigende belangstelling in Nederland en België heeft die verwachting voor wat de Nederlandstalige versie meer dan bevestigd.”
