Bij het Joodse herdenkingsmonument in Zandvoort zijn kransen vernield en weggenomen. De daders zijn gepakt. Zij krijgen een taakstraf nadat ze de kransen op de plek waar de sjoel in 1940 werd opgeblazen, hadden ontvreemd. Het NIK heeft advies uitgebracht over de inhoud van de taakstraf. In Amsterdam Osdorp kon bewaking van de bij het monument geplaatste kransen diefstal niet voorkomen. Op diverse andere plaatsen in het land werden oorlogsmonumenten beklad of beschadigd. Op é”en plaats zijn de bekladderaars gearresteerd. In en om Rotterdam wordt een groei in antisemitische incidenten geconstateerd.
De indruk bestaat dat er dit jaar meer amok is gewest rond oorlogsmonumenten dan in voorgaande jaren. Op vier plaatsen in Nederland moest het monument, of de aan de voet daarvan geplaatste kransen, het ontgelden.
Zandvoort
Drie jongens zijn in de nacht van zaterdag op zondag in Zandvoort aangehouden, nadat ze enkele bloemenkransen van een oorlogsmonument hadden meegenomen. Een van de kransen hadden ze vernield. De kransen waren donderdagmiddag neergelegd bij het monument op de hoek van de Jacob van Heemskerckstraat en de Dr. J.G. Mezgerstraat.
Dat is de plaats waar ooit de synagoge stond. Die werd ingewijd in 1922. In de nacht van 4 op 5 augustus 1940 werd de synagoge opgeblazen. Slechts enkele Zandvoortse Joden overleefden de oorlog. Op 4 augustus 1991 is het monument waarvan de kransen werden ontvreemd, door de Israelische ambassadeur onthuld. Bij de herdenking op 4 mei waren onder meer burgemeester Van der Heijden en rabbijn Shmuel Spiero uit Haarlem aanwezig.
NIK adviseert over taakstraf
De drie daders, twee 17-jarige jongens en een jongen van 16 jaar oud, allen afkomstig uit Amsterdam, hebben spijt betuigd. De kransen zijn bij het monument teruggelegd. De jongens krijgen een alternatieve straf. Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap heeft het buro Halt dat de taakstraf bepaalt er op gewezen dat het gaat om een monument op de plaats waar Het monument markeert de plaats waar ooit onze synagoge stond. Ook heeft NIK voorgesteld de jongens op te dragen een aantal monumenten dat herinnert aan hetgeen de joodse bevolking in de jaren ’40 – ’45 is aangedaan te reiningen, of wanneer dat praktisch onmogelijk zou zijn een vergelijkbare taak met betrekking tot de herinnering aan de Jodenvervolging. Vervolgens zouden zij een bezoek (met rondleiding) dienen te brengen aan de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam. Er van uitgaand dat de betrokken jongens nog schoolgaand zijn, zou besloten kunnen worden, zo schrijft het NIK aan het Halt buro dat zij in het kader van hun taakstraf over hun ervaringen op hun school vertellen. Daarmee krijgt de strafoplegging een verdere reikwijdte.
Vernieling in Amsterdam Osdorp
In de vroege uren van 5 mei werden in het Amsterdamse stadsdeel Osdorp tientallen kransen en bloemen bij een monument vernield. Enkele kransen werden in een gracht gegooid. De daders van deze vernielingen zijn voortvluchtig.
In 2003 werden na de Dodenherdenking kransen vernield en er werd door Marokkaanse jongens met kransen gevoetbald in Amsterdam-West. Sinsdien worden kransen op veel plaatsen in Amsterdam bewaakt. Stadsdeel Osdorp gaat voortaan de bloemstukken na de herdenkingsplechtigheid bij het monument bewaren en ze overdag weer bij het monument plaatsen. Ook komt er extra verlichting bij het monument.
Het gemeentebestuur van Nederlek heeft aangifte gedaan van diefstal van een krans in Lekkerkerk.
Hakenkruisen op monument
Het oorlogsmonument in Klaaswaal werd na de Dodenherdenking beklad met een hakenkruis. Op de stoep voor het monument op het Oranjeplein stond in het Duits: Wij zijn terug. De bekladding is door de gemeente verwijderd. De besmeurde stoeptegels moesten worden vervangen. De kransen en de bloemen die tijdens de dodenherdenking waren neergelegd waren op de grond gegooid. Burgemeester Kraaijeveld van de gemeente Cromstrijen zei tegenover het AD dat er geen extreem-rechtse groepen in het dorp actief zijn. De gemeente Cromstrijen heeft aangifte gedaan van de bekladding.
De politie heeft getuigen van de bekladding gehoord; ook verdachten zijn gehoord. De getuigen hebben rond middernacht in der nacht van 4 op 5 mei activiteiten bij het monument gezien. De politie verwachtte in eerste instantie de daders van de bekladding aan te kunnen houden en is daar na een week of drie ook in geslaagd. De politie heeft één rechercheur voltijds op de zaak zitten. Hij krijgt indien nodig assistentie van meer agenten. De recherche heeft de zaak overgenomen van de wijkpolitie die op 5 mei een buurtonderzoek zijn gestart.
De rechter-commissaris in Dordrecht heeft uitendelijk drie mannen in bewaring gesteld voor het bekladden van het oorlogsmonument aan het Oranjeplein in Klaaswaal. Het gaat om een 14-jarige jongen uit Oud-Beijerland en een 16-jarige jongen en een 21-jarige man uit Korendijk. De drie hebben bekend dat zij in de nacht van 4 mei op 5 mei een hakenkruis en de tekst ’Wir sind zurück’ op het monument hadden gekalkt. Ook worden zij verdacht van het aanbrengen van extreem rechtse symbolen op een sporthal in Mijnsheerenland. De twee Korendijkers van 16 en 21 jaar zijn vermoedelijk leden van een Lonsdale-groep uit Nieuw-Beijerland. Op hangplekken van de groep zijn identieke tekens en teksten te zien als op het monument waren aangetroffen.
Bekrast
Ook in Lekkerkerk werd een uit 1959 daterend oorlogsmonument beklad.
Het Joodse monument in de Drentse plaats Hoogeveen is kort voor de Dodenherdenking bekrast. Boven de plaquette brandt een eeuwig brandende lamp (neer tamied). Elders staan de namen van de 160 uit Hoogeveen weggevoerde joden.
De stichting Neer Tamied die het monument beheert, tracht zelf de schade te herstellen. De gemeente Hoogeveen heeft daarbij de helpende hand geboden.
Het monument is twaalf jaar geleden geschonken door het inmiddels overleden Joodse echtpaar Granadaa uit Hoogeveen.
Zwijndrecht
In Zwijndrecht beplakte een rechtse groepering etalageruiten met affiches. Daarop stond: ‘roem en eer voor de Waffen-SS’ en ‘3 mei 1940 was de ware bevrijding’, ‘ook wij herdenken onze doden’ en het ‘Amerikanisme wordt onze dood’, voorzien van afbeeldingen van Duitse soldaten.
Enkhuizen
Het oorlogsmonument van Enkhuizen is in de nacht voorafgaand aan de Dodenherdenking beklad met hakenkruisen. De bekladding is de volgende ochtend ontdekt. Het monument is op tijd schoongemaakt voor Dodenherdenking. Burgemeester J. Baas van Enkhuizen zei: “Dit is werk van jongeren. Als ouders weten dat hun kind zoiets doet, zullen ze zich doodschamen.” Het monument De Stedemaagd is in 1948 opgericht ter nagedachtenis aan alle medeburgers die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.
Renswoude
In Renswoude werd het monument in de koninginnenacht aangestoken.Onbekenden legden autobanden tegen het monument, overgoten de banden met benzine en staken ze vervolgens in brand. Volgens een lokale krant vermoedt politie dat het om een uit de hand gelopen baldadigheid gaat en dat de daders zich de gevolgen van hun daad niet goed gerealiseerd hebben. Volgens de krant heeft de vernieling bij de nabestaanden veel onrust teweeggebracht.
Rotterdam
Het Rotterdamse antidiscriminatiebureau Radar maakt zich grote zorgen over de stijging van antisemitische incidenten in Rotterdam en omgeving. Dat meldt de Telegraaf op 5 mei. De incidenten lijken in de ogen van de Rotterdammers steeds bruter en grover te worden. Radar krijgt ‘enorm veel klachten’ over folders en pamfletten van Nationale Alliantie.
“In Vlaardingen zijn huizen ondergespoten met davidsterren en white-powertekens. De bewoners zijn joods. Onlangs was op een muur in het centrum van Rotterdam in de buurt van het Grotekerkplein ‘Vrijheid van meningsuiting: Anne Frank is een hoer’ gespoten.” Daarnaast werden volgens Radar jongens in Rotterdam gezien die een T-shirt met de tekst ‘tweehonderd procent anti-jood’ droegen”.
Lelystad
Bij het oorlogsmonument in het Stadspark van lelystad zijn na de Dodenherdenking bloemstukken gestolen. Evenals in glazen houders gezette kaarsen en bloemen die door de bezoekers van de dodenherdenking waren neergezet. Linten waren van de bloemenkransen gehaald en rond het hoofd van het beeld geknoopt.
Het 4 Mei Comité heeft aangifte gedaan.
Vijf jaar geleden werden de kransen in Lelystad ook al gestolen. Het oorlogsmonument in Lelystad is al enkele keren vernield.
Maassluis
In Maasluis hing daags na het Bevrijdingsweekend op korte afstand van een oorlogsmonument een hakenkruisvlag buiten. De vlag was na enige uren weer binnen gehaald. Buurtbewoners hebben de politie gebeld. Volgens het AD is de bewoner van het huis is een skinhead met anti-buitenlander stickers op zijn voordeur.
