De eerste en laatste twee dagen van Pesach vallen dit jaar op donderdag en vrijdag 13 en 14 april en woensdag en donderdag 19 en 20 april. De ouderwetse Paasvakantie heeft op veel (uiteraard niet-Joodse) scholen plaatsgemaakt voor een week vrij in maart en mei. Kinderen in het basis- en middelbaar onderwijs hebben, mits tijdig met de schoolleiding gecommuniceerd, recht op vrij op Joodse feestdagen. Lees verder over instructies voor het vrijvragen in verband met Joodse feestdagen, maar lees eerst hoe een niet-gelovige ouder in Oirschot daar over denkt.
Het Reformatorisch Dagblad bericht dat een ouder van een kind op een middelbare school in Oirschot een klacht heeft ingediend bij de Commissie Gelijke Behandeling. De commissie krijgt de laatste vijf jaar een stroom aan klachten die betrekkinmg hebben op ongelijke behandeling op grond van geloof. De CGB buigt zich nu over van school vrij nemen op feestdagen van moslims.
In de fout
De vraag is of een school islamitische leerlingen een vrije dag mag geven voor het Suikerfeest, terwijl niet-moslims op de zelfde dag verplicht zijn de lessen te volgen.
Volgens de klager P.J.M. Frissen, gaat het rooms-katholieke Kempenhorst College in Oirschot in de fout door moslims toestemming te geven het Suikerfeest te vieren, terwijl de andere leerlingen wel les krijgen. Uit onvrede over deze gang van zaken hield Frissen zijn 12-jarige dochter op 3 november vorig jaar, de dag van het Suikerfeest, thuis. Nu klaagt hij de school van zijn dochter aan, omdat die volgens hem verboden onderscheid maakt op grond van godsdienst.
Niet belemmeren
De commissie wil eerst uitzoeken of ze bevoegd is om over deze zaak te oordelen, omdat het gaat om een bij de Leerplichtwet geboden regeling voor scholen om leerlingen met een godsdienstige achtergrond niet te belemmeren in het vervullen van hun godsdienstige plichten.
Erkende feestdag
De school weerspreekt de aantijgingen van Frissen. Volgens de school kan de schoolleiding niets anders doen. „Als moslims vrij vragen voor het Suikerfeest, rest ons niets anders dan te toetsen of er sprake is van een erkende islamitische feestdag. Dat is bij het Suikerfeest het geval.” Volgens Frissen moet de politiek zich met de kwestie bemoeien, omdat scholen verschillend omgaan met religieuze feestdagen.
Niet eerder
Het vrij nemen door Joodse kinderen voor het gedurende het jaar veel groter aantal dan de drie of vier Mohammedaanse feestdagen heeft voor zo ver bekend niet eerder geleid tot een klacht van een andere ouder.
De stelling van Frissen dat scholen verschillend omgaan met het vrij geven op niet-christelijke feestdagen, lijkt merkwaardig nu de wet voor leerlingen die onder de leerplicht vallen, daar klip en klaar over is.
Vrijstelling in verband met een Joodse feestdag
Leerlingen op wie de Leerplichtwet van toepassing is kunnen vanwege plichten, voortvloeiend uit de religie, vrijstelling ontvangen om de school te bezoeken met een beroep op artikel 11e van de Leerplichtwet. Zij dienen dit, op grond van artikel 13 en 13b van de Leerplichtwet, in ieder geval twee dagen voor de verhindering aan de directeur van de school mede te delen.
Uiteraard is het van belang bij aanmelding al te vertellen dat het kind Joods is en op grond daarvan vrij zal willen nemen op Joodse feestdagen. Het verdient daarnaast aanbeveling van jaar op jaar de data van de Joodse feestdagen aan het begin van het schooljaar direct aan de schoolleiding te melden.
Toelichting Sjabbat en Joodse feestdagen
Het maatschappelijke jaar gaat uit van de zon, terwijl het Joodse jaar zich richt op de maan. De Joodse feestdagen vallen altijd op dezelfde data in het Joodse jaar, maar dat loopt dus niet synchroon met het maatschappelijke jaar, alhoewel de jaargetijden wel bepalend zijn. Hierdoor vallen de Joodse feestdagen ieder jaar op een andere dag van het “gewone” jaar.
De Joodse dag begint de avond tevoren bij zonsondergang. ‘s Winters kan dit soms al om vier uur zijn, terwijl het ‘s zomers veel later op de avond is.
Op Sjabbat en Joodse feestdagen mag niet worden gewerkt. Het is dan bijvoorbeeld verboden om te schrijven, te reizen, vuur te maken en electriciteit te gebruiken. Joodse leerlingen en studenten kunnen dan dus geen lessen volgen of deelnemen aan tentamens e.d.
Op Sjabbat en Joodse feestdagen geldt o.a. :
– niet werken of je bezighouden met ‘alledaagse’ dingen, waaronder ook het volgen van school of een beroepsopleiding
– niet dragen en niet reizen
– niet schrijven
– geen vuur maken
– geen electriciteit gebruiken
– een ander niet voor je laten werken
De Joodse feestdagen, waarop NIET men niet mag werken, dragen, schrijven, etc.:
Pesach (= Pasen), de eerste twee en de laatste twee dagen,
Sjawoe’ot (= Wekenfeest), twee dagen,
Rosj Hasjana (= Joods Nieuwjaar), twee dagen,
Jom Kippoer (= Grote Verzoendag), één dag,
Soekot (= Loofhuttenfeest), twee dagen,
Sjemini Atseret (= Slotfeest), één dag en
Simchat Tora (= Vreugde der Wet ), één dag.
Daarnaast zijn er enkele “halffeesten”, waarop wel gewerkt mag worden n.l. Toe Bisjwat (= Nieuwjaarsfeest der Bomen), Poeriem (= Lotenfeest), Lag Ba’Omer (tussendag van de Omer-telling) en Chanoeka (= Inwijdingsfeest, acht dagen )
Naast het ritueel van de feestdagen zijn ook de spijswetten verplichtend (kosjer eten, en in de Pesachtijd ongedesemd eten, denk aan de matzes).
Joodse feestdagen in schooljaar 2006 / 2007, waarop niet gewerkt mag worden
zaterdag 23 en zondag 24 september: Nieuwjaar 5767
maandag 2 oktober: Grote Verzoendag
zaterdag 7 en zondag 8 oktober: Loofhuttenfeest
zaterdag 14 en zondag 15 oktober: Slotfeest en Vreugde der Wet
dinsdag 3 en woensdag 4 april 2007: eerste twee dagen Paasfeest
maandag 9 en dinsdag 10 april: laatste twee dagen Paasfeest
woensdag 23 en donderdag 24 mei: Wekenfeest
In een volgend (school)jaar vallen deze feesten dus weer op andere data.
Voor wie zich of zijn / haar kind inschrijft bij een onderwijsinstelling:
Print uit: ‘Vrijstelling in verband met een Joodse feestdag’, de ‘Toelichting Sjabbat en Joodse feestdagen’, ‘Op sjabbat en joodse feestdagen geldt o.a.:”, De Joodse feestdagen, waarop men NIET mag werken, dragen, schrijven, etc.” en Joodse feestdagen in het schooljaar 2006 / 2007″ en voeg het toe aan het inschrijfformulier van de onderwijsinstelling.
