“Ajax had zijn jodenimago veel eerder moeten aanpakken,” zegt Ruben Vis (37), secretaris van het Nederlands Israëlitisch Kerkgenootschap en statenlid voor de VVD in Noord-Holland. Ajax-voorzitter John Jaakke kondigde aan dat Ajax af wil van de term ‘jodenclub’. De club wil dat supporters niet langer leuzen scanderen als “wie niet zingt, die is geen jood”. Ook het gewapper met Israëlische vlaggen moet maar eens afgelopen zijn. Dwepen met de vermeende joodse identiteit van de Amsterdamse club lokt antisemitische reacties uit bij de tegenstander, is de gedachtegang.
Vis is blij met het initiatief maar vindt dat het Ajax-bestuur veel eerder had moeten ingrijpen. “Al jaren erger ik me aan de verheerlijking van die zogenaamde joodse achtergrond van de club. Ik ben sportjournalist geweest. Je kunt dus wel zeggen dat ik het van dichtbij heb meegemaakt. Dat geschreeuw over joden vond ik na een tijdje zo pijnlijk, dat ik na mij uit de sportjournalistiek te hebben teruggetrokken, niet meer naar de stadions ben gegaan.”
Zijn eerste ervaring met kwetsende opmerkingen over joden tijdens het voetbal dateert al van ver voor zijn carrière als verslaggever. “Het was rond 1980 en ik was een jaar of twaalf. Onze gymleraar, die keeper was bij Excelsior, had ons uitgenodigd voor een voetbalwedstrijd van Excelsior. In de rust was er een wedstrijdje penalty schieten met een deelnemer vanuit de Ajax-jeugd. Opeens begonnen jongens om mij heen de jongen van Ajax, voor jood uit te schelden. Zoiets had ik nog nooit meegemaakt.” Volgens Vis heeft de aanhang van Ajax het joodse imago steeds meer gecultiveerd.
Hij betreurt het dat in het taalgebruik van jongeren het woord ‘jood’ een eigen leven is gaan leiden. “Ze zeggen net zo makkelijk ‘jood’ als ‘klootzak’. Of ze gebruiken het als synoniem voor Amsterdammer. Door mijn achtergrond ervaar ik dat als kwetsend.’
Vis realiseert zich dat Ajax-supporters zich hun ‘joodse’ identiteit niet gemakkelijk zullen laten ontnemen. “Als je F-siders ziet die het woord ‘jood’ op hun lichaam hebben laten tatoeëren, weet je dat er nog een lange weg te gaan is.” Bovendien denkt hij dat het moeilijk is fans ervan te overtuigen dat het verkeerd is wat ze roepen. “Ajax moet nu iets verbieden, wat eigenlijk niet verboden is. Je mag jezelf ook superboer noemen, zoals ze bij de Graafschap doen.” Toch vindt Vis die twee namen niet vergelijkbaar. “Het gaat om de tegenreactie die je ermee uitlokt. Die richt zich tegen de gehele joodse gemeenschap.”
Ondanks de bezwaren denkt Vis dat een verbod op leuzen over joden haalbaar is. “Ajax moet spandoeken met verwijzingen naar joden simpelweg verbieden. Als ze het echt willen uitbannen, kan het.”
Cheska Polderman
bron: www.mediastudies.nl/nap/
