NIK-voorzitter Blog stak een hart onder de riem bij de Chanoeka-bijeenkomst in Haarlem.
Bij die gelegenheid sprak hij de volgende woorden:
Het is met veel genoegen dat ik op deze Chanoeka-bijeenkomst het woord tot u mag richten namens de Permanente Commissie tot de Algemene Zaken van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, anders gezegd het dagelijks bestuur van de organisatie van alle Joodse Gemeenten in het land,
Daarbij allereerst een woord van dank aan het bestuur van uw Joodse Gemeente dat deze activiteit organiseert en voor een gastvrij onthaal zorgt. Een dergelijke vriendelijke geste heeft meer betekenis dan op het eerste gezicht het geval lijkt.
Een goed voorbeeld daar van, van een ogenschijnlijk kleine daad van medemenselijkheid, blijkt in de parasja van afgelopen sjabbat. Rabbijn Raphael Evers vertelt ons in zijn wekelijkse parsja-post het volgende daar over.
Aan het einde van de sidra Wajeesjev staan vier woorden, die de hele geschiedenis hebben veranderd. Joseef zat in de gevangenis met de bakker en de schenker van Farao. Beiden hadden zij hun dromen. Joseef zag, dat zij het er moeilijk mee hadden en vroeg hen: “Waarom zijn jullie zo depressief?”. Zij vertelden hun dromen aan Joseef. Joseef legde ze uit. De wijnschenker werd vrijgesproken en mocht terug naar het hof. Jaren later herinnert hij zich Joseef en Joseef wordt uit de gevangenis gehaald. Joseef legt de dromen van Pharao goed uit en wordt onderkoning. De hele toenmalige bekende wereld werd tijdens de hongersnood onderhouden door Joseef. Ook zijn vader en zijn broers uit Kena’an heeft hij in leven gehouden. Wat vormt de inleiding op deze wonderlijke geschiedenis? De vraag van Joseef “waarom zien jullie er vandaag zo slecht uit?”. Het laat het belang zien van interesse in onze medemens, omdat vriendelijke woorden altijd hun sporen achterlaten.
Vier woorden veranderden de loop van de geschiedenis. “Hoe is het met je?” kan soms een groot verschil maken.
Werk te verzetten
Ik heb niet de bedoeling de loop van de geschiedenis te veranderen, maar mijn komst hier is wel in lijn met de vraag van Joseef: ‘hoe is het met je, hoe gaat het er mee in deze kehilla?’
Iedere kehilla is voor het NIK van belang en iedere kehilla is het geheel aan lokale leden van het NIK. Daar voor zetten wij ons graag in, door op uiteenlopende terreinen werk te verzetten. Ik geef u een klein aantal voorbeelden:
• Onderwijs voor kinderen – het NIK maakt er het materiaal voor.
• Ondersteuning aan besturen van kehillot – om te helpen op tal van terreinen bij het besturen van een kehilla. Het NIK zet zich in om actieve gemeentebestuurders en rabbinale functionarissen, zoals hier in …, te ondersteunen. Ook met geld steunen wij al jaren die kehillot, waar de leden de uitgaven zelf niet volledig kunnen opbrengen.
• Opkomen voor Joodse belangen – helaas heden ten dage een beladen en belangrijk onderwerp. Het NIK zit op tal van plaatsen vooraan om onze belangen veilig te stellen. Als het gaat om de Brith Mila, de besnijdenis, maar ook wanneer door de waan van de dag alle religie in een kwaad daglicht wordt gesteld en niet slechts dat religieus gemotiveerd handelen dat haat en geweld voortbrengt.
Niet gemakkelijk
Voor ons staat Chanoeka dit jaar tegen de achtergrond van de actuele positie van de Joden in de nationale en internationale gemeenschap. Die positie is niet gemakkelijk, niet in Israel , niet in Galoet. De Joodse gemeenschappen in Israël en Europa worden aangevallen en ook in ons eigen land en soms zelfs heel dichtbij worden wij ermee geconfronteerd.
De Permanente Commissie van het NIK en het bestuur van het Centraal Joods Overleg, waar wij deel van uitmaken, zijn zich bewust van de situatie en zetten zich op verscheidene wijzen in om op het opkomend antisemitisme te reageren.
We doen dat alles in de overtuiging, dat wij, zoals altijd in onze eeuwenlange geschiedenis, ook nu weer zoveel veerkracht zullen tonen, dat wij voort zullen gaan op de lange weg van onze tradities en onze geschiedenis.
Religieuze vrijheid
Op Chanoeka staat juist dat besef centraal. Chanoeka jaarlijks te vieren werd ingesteld, mede tegen de achtergrond van de herwonnen religieuze vrijheid. Het verbod van de heerser Antiochus om Tora te leren en de mitswot te houden was dankzij de overwinning van de Maccabiem ongedaan gemaakt.
Door een jaarlijks feest er van te maken was het de hoop van de Joodse geleerden dat daaruit motivatie zou worden geput in de tijd dat opnieuw het recht om het Jodendom te beleven wordt beperkt.
Rabbijn Jacobs maakt in zijn derasjot voor Chanoeka de vergelijking van het vlammetje dat ten goede weet te branden Kie neer mitswa wetora or – want de mitswa is als een kaars en de Tora als een licht. De vraag waarom we per huishouden niet slechts één chanoekia aansteken, maar voor ieder kind een eigen chanoekia is hier mee beantwoord:
Iedere hoeveelheid licht, die de Tora representeert, verdrijft de duisternis van religieuze onvrijheid. Maar om werkelijk succesvol te zijn in het verslaan van de geestelijke nakomelingen van Antiochus, moeten we niet alleen aan onze eigen Joodse identiteit denken, maar vooral ook aan die van onze kinderen.
En daarom bent u hier allen bijeengekomen om met elkaar de kaarsen van de Chanoekia aan te steken. U toont hiermee uw solidariteit met elkaar en dat doet u hier temidden van alle ruim 30 Joodse gemeenten in Nederland, die deze Chanoeka met elkaar het Inwijdingsfeest vieren. Juist op Chanoeka tonen wij onze identiteit, want wij zetten de Chanoekia thuis voor het raam, wij steken de menora in Almere aan voor het stadhuis, in Maastricht bovenop een hotel, in Amstelveen naast het museum, enz. Wij laten zien dat wij werkelijk deel uitmaken van de Nederlandse maatschappij.
Ik rond af met de wens, dat u allen onder regie van een actief bestuur en een actieve, inspirerende rabbijn nog vele jaren in goede gezondheid Chanoeka mag vieren. Daarbij spreek ik de wens uit, dat wij aan de vooravond mogen staan van verbeteringen in de situatie van onze gemeenschap, zowel die van onszelf hier in Nederland, als die in Israël.
Ik wens u nog vele jaren Chanoeka en ik dank u voor uw aandacht.”
