De eerste tien dagen van het Joodse jaar heten de Asseret jemee tesjoewa, de tien dagen van inkeer. Maar eigenlijk betekent tesjoewa terugkeer. Terugkeer naar de plek in het jaar waar men een fout heeft gemaakt. Ook ik onderwerp mij jaarlijks aan de introspectiebeurt die behoort bij Rosj Hasjana & Jom Kippoer. Terug op de kalender ga ik dus, maar ook fysiek terug, terug naar de stad waar ik vandaan kom.
Jaarlijks keer ik met veel plezier terug naar mijn geboorteplaats Rotterdam. Mokum Reisj, in tegenstelling tot Mokum Ollef – Amsterdam, waar ik nu woon. Om er op Jom Kippoer voor te gaan in de diensten en daarmee de vaste en energieke voorganger, rabbijn Jehoeda Vorst, te ondersteunen. Ik doe dat met veel plezier. Nu al heel wat jaren lang.
Rotterdam heeft vele voordelen om op Jom Kippoer te verblijven. Ik kan de maasstad als pleisterplaats voor jaarlijkse verzoening zeker aanraden. Wie in de buurt is en zich nog afvraagt op Jom Kippoer wel of niet naar sjoel te gaan of waar naar sjoel te gaan, dan is de sjoel in de Rotterdamse wijk Blijdorp zeker een te overdenken optie.
Meekleurt
Je zit er in een mooie sjoel, uiteraard hebben dames en heren ieder een eigen deel, maar niet eens zo heel ver van elkaar, met veel licht dat invalt en dat gedurende de dag door de veranderende stand van de zon, meekleurt met de dag die ten einde neigt. Je bevind je in een prachtig interieur, met een warmblauw tapijt en donker, fraai vormgegeven houtwerk.
Vertrouwd
De dienst is, en nu moet ik oppassen niet mijzelf op te hemelen, prettig te volgen. Met stukken om naar te luisteren, door geïnspireerd te raken maar ook om mee te zingen. Want de melodieën, die zijn vertrouwd. De sjoel in Rotterdam beschikt sinds de aanpassing van de gebedsruimte over een heel goede akoestiek waardoor te zingen in deze sjoel met groot gemak gebeurt.
Op rolletjes
Rabbijn Vorst markeert de gebeden met een inspirerende toespraak tijdens de Kol Nidre-dienst en bijna 25 uur later opnieuw, wanneer hij spreekt vlak voor Ne’iela. De gabba’iem zorgen er voor dat de sjoeldienst op rolletjes verloopt. Ze verdelen de mitswot en de aliyot over de vaak- en de zo-nu-en-dan-komers. Zo komt iedereen aan de beurt die er prijs op stelt.
En er wordt goed mee gedaan, meegedawwend. Op niet-leren schoeisel zoals het hoort. Er wordt soms wel wat gepraat, maar dat hoort er natuurlijk ook bij. Wie de tefillot even laat voor wat ze zijn en nog verder wil kletsen, vindt gesprekspartners in de ruime hal voor de sjoel, op het overdekte bordes of bij mooi weer op de trappen die naar de sjoel leiden.
Meest aangrijpende moment
Dan klinkt één keer de toon van de sjofar. Jom Kippoer is ten einde. Na afloop doet iedereen nog mee met het reguliere avondgebed. Het sjema klinkt door een volle sjoel zoals het even daarvoor op het meest aangrijpende moment van het synagogale jaar heeft geklonken tijdens het zeggen van sjeimes.
Helemaal aan het einde van de lange maar intensief beleefde Jom Kippoer-dag gaat niemand met lege maag huiswaarts. Koffie, thee en krentenbollen staan klaar. En onder het genot daarvan gaat ieder zijns weegs. Vrolijk de volgende feestdagen, echte feestdagen, Soekot, tegemoet.
Een sjana towa, een goed jaar gewenst, een chatiema toewa, een bezegeling ten goede in het boek van het leven. En een inspirerende, betekenisvolle Jom Kippoerdienst gewenst, in Rotterdam of in één van de andere dertig sjoels, overal in Nederland. Vraag het NIK voor een sjoel bij u in de buurt.
Ruben Vis
