De NOS schenkt in haar uitzending op de avond van 4 mei, Dodenherdenking, uitvoerig aandacht aan het lot van de Joden van het Drentse Meppel in ’40-’45. De NOS doet op 4 mei traditiegtrouw op televisie rechtstreeks verslag van de herdenkingsbijeenkomst in de Amsterdamse Nieuwe Kerk en de Nationale Herdenking op de Dam in Amsterdam, georganiseerd door het Nationaal Comitë 4 en 5 mei. Naast deze traditionele plechtigheden besteedt de NOS aandacht aan de dodenherdenking in Meppel. Centraal staan de lotgevallen van de joodse bevolking tijdens de bezetting van Meppel. Hierover is een korte documentaire gemaakt. Het NOS-programma is te zien van 18.45 tot 20.45 uur op Nederland 2.
De laatste jaren belicht de NOS naast de traditionele plechtigheid op de Dam ook steeds een aspect van de Tweede Wereldoorlog aan de hand van persoonlijke herinneringen en historisch filmmateriaal. Dit jaar is er aandacht voor de dodenherdenking in Meppel en de korte documentaire `De joden van Meppel’ is te zien.
Werkkampen
In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 vond in de drie noordelijke Nederlandse provincies een grootscheepse razzia plaats. Alle mannelijke inwoners van het Drentse Meppel waren voor die tijd al naar werkkampen overgebracht. Hun vrouwen en kinderen en de andere overgebleven joodse plaatsgenoten werden middenin de nacht van huis gehaald en naar kamp Westerbork overgebracht. Van daar kwamen ze in de weken die volgden in Auschwitz en Sobibor terecht. Meppel verloor in ëën nacht 90% van zijn joodse inwoners. Enkele gezinnen hadden kans gezien onder te duiken. Vrijwel alle gedeporteerden kwamen om. Meppel was voor de oorlog een dorp met een bloeiende joodse middenstand, na de oorlog was er geen spoor te vinden van wie ooit de joodse gemeenschap vormden. In 1960 werd de synagoge afgebroken en was er niets meer dat herinnerde aan de joodse bevolking in Meppel. Hierover en over die dramatische nacht in oktober gaat de korte documentaire `De joden van Meppel’, die iets na half acht te zien zal zijn.
Joods monument in Meppel
Dit jaar doet de NOS ook verslag van de jaarlijkse stille tocht op 4 mei in Meppel. De tocht voert langs drie monumenten, onder andere langs het Joods Monument in het Slotplantsoen. De joodse slachtoffers van Meppel worden daar dankzij de betrokkenheid en inzet van een groep Meppelers sinds 1997 met een kranslegging herdacht. Thijs Rinsema reconstrueerde hun geschiedenis in zijn boek `Joden in Meppel’. Voor een provincieplaats is het werk van Rinsema buitengewoon uitvoerig. In de uitzending ook aandacht voor zijn grondige onderzoek. De ‘joodse’ straat in Meppel was de Woldstraat. Klik HIER om op een ook door Rinsema vervaardigde site er meer over te weten te komen.
Omstanders
Om half negen, na de dodenherdenking, volgt een gesprek over de achtergronden van de razzia in Meppel en over de rol van `omstanders’ van de jodenvervolging in heel Nederland met professor Johannes Houwink ten Cate, hoogleraar Holocaust- en Genocidestudies aan de Universiteit van Amsterdam en directeur van het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies.
