Het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap is niet gelukkig met het moment van de onthulling van een standbeeld van Anne Frank voor haar huis, vanwaar zij onderdook in het Achterhuis. De onthulling vond plaats op sjabbat 9 juli.
Naast het NIK hebben ook de deelraadsfracties van VVD en CDA en de Joodse Gemeente Amsterdam zich in afkeurende bewoordingen uitgelaten over de gekozen dag van de onthulling.
Het huis van Anne Frank aan het Merwedeplein wordt een opvangplaats voor bedreigde schrijvers.
In 1933 verhuist de familie Frank, onder de dreiging van het toenemende antisemitisme, van Duitsland naar Nederland. Met hun dochters Anne en Margot vestigen zij zich op het Merwedeplein 37 in de Amsterdamse Rivierenbuurt.
Op 6 juli 1942 is de dreiging van de jodenvervolging door de Duitse bezetter zo groot geworden dat de familie Frank besluit onder te duiken. Ruim twee jaar lang woont Anne met haar familie in een achterhuis aan de Prinsengracht, later bekend als het Anne Frankhuis. Op 4 augustus 1944 worden de onderduikers verraden en gedeporteerd naar de Duitse vernietigingskampen.
Een van de andere zes dagen van de week
Aan het bestuur van stadsdeel Zuideramstel schreef het NIK-bestuur: “Met waardering hebben wij kennis genomen van het initiatief voor de oprichting van een monument op het Merwedeplein ter nagedachtenis aan Anne Frank en in herinnering aan de vele Joodse inwoners van deze buurt die de oorlog niet hebben overleefd.
Zoals u zelf aangeeft zal het monument als symbool kunnen dienen in de strijd tegen intolerantie en antisemitisme. Helaas onderwerpen waar ook 60 jaar na de bevrijding veel aandacht naar dient uit te gaan.
Uw overwegingen deze dag van de week te kiezen, kennen wij uiteraard niet, maar het had ons beter geleken een dergelijke bijeenkomst op een van de andere zes dagen van de week te laten plaatsvinden.”
Niet kenden
Ter afsluiting van haar brief citeert het NIK de woorden van minister Donner van Justitie, die enkele maanden geleden het volgende over Anne Frank zei:
“We zouden moeten wensen dat we haar niet kenden omdat de Shoa haar wereldbekend maakte: de jodenvervolging en -vernietiging. Zonder die zou zij nooit naar Nederland zijn gekomen, zou zij nooit haar leven in het Achterhuis hebben opgetekend, en zou zij niet onsterfelijk zijn geworden na haar dood.”
Afkeuring
CDA en VVD in de deelraad Zuideramstel zijn evenmin gelukkig met de keuze voor de zaterdag. Nadat CDA-fractievoorzitter van de Hout in het Parool van zijn afkeuring had laten blijken zegt VVD-fractievoorzitter Hallensleben: “Het stadsdeel moest natuurlijk rekening houden met allerlei wensen en agenda’s, maar het was achteraf gezien toch beter geweest het niet op de Sabbat te doen. In ons stadsdeel is het een vanzelfsprekende en stilzwijgende gewoonte rekening te houden met onze Joodse burgers; zo vinden er geen openbare vergaderingen van de Stadsdeelraad plaats op Joodse feestdagen. Ik ben er van overtuigd dat dit zonder kwade bedoeling zo is gelopen, maar wel weer een reden om bij een gebeurtenis als deze, beter rekening te houden met de religieuze beperkingen van juist die groep burgers waarvoor dit standbeeld zoveel betekenis heeft.”
Zwaar
De Joodse Gemeente Amsterdam reageerde eveneens afwijzend op de uitnodiging om de onthulling op sjabbat bij te wonen. Het Dagelijks Bestuur van de Joodse Gemeente schreef aan stadsdeelvoorzitter Koldenhof: “Het valt ons zwaar dat voor de onthulling van een monument dat mede dient ter herinnering aan de 13.000 Joodse buurtbewoners die de oorlog niet overleefden, en een symbool moet zijn tegen antisemitisme en tolerantie, voor die dag in de week is gekozen die voor de Joodse gemeenschap de rustdag is. En alhoewel het aan ieder lid van onze gemeenschap is om vanuit de eigen Jodendomsbeleving te bepalen welke invulling hij/zij – ook op sjabbat – daaraan geeft, zult u begrijpen dat wij van uw uitnodiging, hoe ongaarne ook, zullen moeten afzien.”
Bedreigde schrijvers
De voormalige woning van de familie Frank aan Merwedeplein 37 wordt door woningbouwcoöperatie Ymere in oude staat teruggebracht en gaat bedreigde schrijvers herbergen. Ymere verhuurt de woning aan de stichting Amsterdam Vluchtstad, die bedreigde schrijvers selecteert om voor een jaar in het huis te wonen en in vrijheid te schrijven. De woning op de tweede verdieping van het huizenblok aan het Merwedeplein is sinds het gedwongen vertrek van Anne, haar zus Margot en haar ouders, door vier andere huishoudens bewoond.
Burgerinitiatief
In een reactie heeft stadsdeelvoorzitter Koldenhof aangegeven dat het stadsdeel de onthulling heeft gefinancierd en gefaciliteerd maar dat het een burgerinitiatief van boekhandel Jimmink is. Deze koos voor de datrum van zaterdag 9 juli omdat op 9 juli 1942 Anne Frank voor het eerst in haar dagboek naar de Prinsengracht schreef. De stadsdeelvoorzitter zegt het te betreuren dat de bijeenkomst op sjabbat heeft plaatsgevonden.
