Op maandag 23 januari vond in Apeldoorn de jaarlijkse herdenking plaats dat in 1943 het Joods Psychiatrisch Ziekenhuis “het Apeldoornsche Bosch” en het paedagogium Achisomog door de Duitse bezetters werden “ontruimd” en 1500 bewoners met verpleegkundigen op transport werden gesteld naar vernietigingskampen.
Naast de burgemeester en wethouders van Apeldoorn was er een vertegenwoordiging van de Israelische ambassade, van de directie van het Sinai Centrum (opvolger van het Apeldoornsche Bosch) en talrijke belangstellenden, nabestaanden en nog enige overlevenden. Leerlingen van de scholengemeenschap de Prinsenhof die het monument hebben geadopteerd hielden een indrukwekkende voordracht.
Bij het monument heeft rabbijn Jacobs de gebeden jizkor en kadiesj uitgesproken en een berijmde toespraak gehouden. Wij staan hier bij elkander
met smart kijken wij naar elkaar.
Wat afschuwelijk hebben zij geleden
het onvoorstelbare bleek pijnlijk waar.
De namen van de 102.000 joden
die allen werden vergast, vermoord
Weerklinken nu al dagenlang
maar worden ook hún namen gehoord?
Zij waren immers zo anders
zij waren heel speciaal
Het waren allen patiënten
misschien waren ze niet normaal.
Maar allen waren mensen
als u en ik, vol met gevoel
Zij hebben en hadden het recht op leven
ook hún leven had een doel.
Dubbel werden zij vervolgd
als patiënt en als jood
Zij waren zo bijzonder
maar moesten het bekopen met de dood.
En dan de artsen en de zusters
zij volgden hun patiënten, behoeftig en onwel
Zij bleven hen begeleiden
naar de onbeschrijfelijke hel.
Wie heeft hen nog gekend
het einde komt er aan
De enkelen die het Bosch aanschouwden
Verdwenen van dit aardse bestaan.
Net terug uit Arnhem
waar mevrouw van Buuren werd ten ruste gelegd
Een van de weinigen die nog kon getuigen
meer dan dit monument ons zegt.
Wij willen hen gedenken
en spreken een jizkor uit
Een gebed voor de rust van hun zielen
en dan het dodengebed kadiesj tot besluit.
Ik zal hier blijven komen
al sta ik hier alleen
Ik wil ze nooit vergeten
en bevestig dit: ameen.
