Archeologen van het St. Eustatius Center for Archaeological Research onder leiding van de eilandarcheoloog van St. Eustatius, hebben een joods badhuis of mikwe ontdekt.
Het mikwe maakte deel uit van de Honen Dalim synagoge in Oranjestad, die nu een ruïne vormt en een van de oudste synagoges is in de Nieuwe Wereld. Het bedehuis werd waarschijnlijk gebruikt tussen 1730 en 1800. De eerste Joden vestigden zich op St Eustatius in 1680. In 1709 werd de eerste synagoge verwoest door Fransen. Zij voerden 115 Joodse slaven geketend af. Vanaf 1730 genoten de joden gelijke rechten zoals de christelijke eilandbewoners. Vanaf dat jaar hadden zij ook een eigen begraafplaats. In 1739 verwoeste een orkaan deels het synagogegebouw, dat nadien weer werd opgebouwd.
Handgemeen
Bijzonder aan de synagoge is dat deze door zowel Sefardische als Asjkenazische joden werd gebruikt. Hoewel dat niet steeds goedschiks gebeurde en een handgemeen kon alleen met de inzet van soldaten en overwicht van gouveneur Jan de Windt worden opgelost. Op diens grafsteen zou juist naar aanleiding van die gebeurtenis de vermelding ‘Salomo van Sint Eustatius’ staan. De Asjkenazische Joden arriveerden sinds vanaf het begin van de achttiende eeuw op het eiland.
De onderzoekers zagen het mikwe in eerste instantie aan voor een geheime schuilplaats. In De Jüdische Allgemeine (3 febr. 2005) verklaart een lid van de historische vereniging van Sint Eustatius: “We gaan er vanuit dat deze ruimte gebruikt werd door de Joodse Gemeente, vermoedelijk om er Torarollen in te verbergen wanneer het eiland weer eens aangevallen werd door piraten om alles wat niet aard- en nagelvast zat te roven.”
Van grote betekenis
Er is volgens de stichting voor de Nederlandse Archeologie slechts één andere mikwe opgegraven in de Nieuwe Wereld, waardoor de vondst volgens de archeologen ‘van grote betekenis is voor het begrip van de verspreiding van het Jodendom in de koloniale periode’. Bij de opgraving van het mikwe zijn 20.000 voorweroen ontdekt. Een masterplan wordt opgesteld voor de verdere restauratiewerkzaamheden op het terrein van de synagoge.
