April 2020 – Niesan 5780
Aan de leden van de Joodse Gemeenten, aan allen die Sederavond vieren
Het is niet gebruikelijk dat wij als Permanente Commissie, het bestuur van het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap, ons in een brief voor Pesach zo rechtstreeks tot u richten. Maar het zijn dan ook ongebruikelijke tijden, veroorzaakt door de verspreiding van het Coronavirus. Hier in Nederland en overal elders op de wereld.
Verderop in deze brief benoemen wij diverse praktische initiatieven van het NIK en de kehillot die u in deze periode hopelijk kunnen steunen.
Het is een moeilijke tijd, een tijd van onzekerheid, een tijd van ziekte en van tegenslag, waarbij ook nog eens bezorgdheid heerst over de na-Coronatijd.
En dan…, dan wordt het Pesach, dan staat Sederavond voor de deur. De matzes, de vier glazen wijn, de Maror, de charoset, het verhaal van de Uittocht en de liedjes die we van jaar op jaar zingen. Nog nooit hebben we meegemaakt dat we wel vrij zijn om de Seder te vieren maar dat niemand van ons het huis uit kan om bij elkaar te zijn, samen met elkaar aan de tafel.
Als Mosje Rabbenoe de Farao vraagt om het Joodse volk te laten gaan, zegt hij: binne’arenoe oeveziknenoe neleech – we zullen gaan met onze kinderen en onze ouderen om een feest te vieren voor de Eeuwige. Dat feest is het Pesachfeest. Sindsdien ieder jaar weer, sinds Mosje Rabbeenoe het Joodse volk uit Egypte leidde. Maar hoe is het nu? Samen met onze kinderen èn onze ouderen? Kunnen ouderen bij hun nageslacht zijn, kunnen kinderen aan één tafel zitten met ouders of grootouders?
Maar ondanks dat, ja ondanks alles, wordt het Pesach en wordt het Sederavond. Waar wij dit jaar ook zijn, in welk – ook in het kleinst mogelijke – gezelschap, wij weten dat overal om ons heen, in het hele land en in de hele wereld, er Pesach wordt gevierd, er matzes worden gegeten, het verhaal van de Uittocht wordt verteld.
Zodra de Coronacrisis zijn intrede deed in Nederland, hebben het NIK en de Joodse Gemeenten hun maatregelen genomen. Iedere bestuurder, iedere rabbijn, iedere medewerker doet wat hij kan om ons allen ook qua Joods leven door deze Coronacrisis heen te halen. En omdat het om menselijke zaken gaat, zijn het vaak kleine dingen. Er zijn veel online contactmogelijkheden, Joodse lessen en sjioeriem.
Wij hebben inmiddels als NIK de volgende initiatieven genomen:
- Wij hebben zoveel mogelijk Nederlandse Haggadot verspreid in alle delen van het land.
- Bij iedere Haggada zit een dubbel A4 met tips en instructies om dit jaar voor het eerst zelf de Seder te geven, een set bingokaarten met woorden die op de Seder langskomen, en een bordspel om te spelen door de kinderen.
- Voor Sederavond hebben we de plaat van chazzan Hans Bloemendal en zijn zoon Asher online gezet zodat iedereen thuis kan oefenen, in de sfeer kan komen en tijdens de Seder de vertrouwde melodieën kan zingen: /chazzanoet/Thuis/thuis.htm#Sederavond.
- De sjoels zijn dicht. Voor het eerst in 430 jaar dat er Joden in Nederland wonen is er op geen enkele plaats minjan. We hebben een infoblad gemaakt als leidraad hoe je ook thuis de gebeden kunt zeggen.
- In onzekere tijden ontlenen veel mensen houvast aan het zeggen van Tehilim, psalmen. We hebben een blad gemaakt met daarop de voor deze situatie toepasselijke Tehilim en daar de vertaling en transcriptie bij iedere psalm bij gezet.
- Pesach maken is onder deze omstandigheden lastiger dan normaliter. Daarom heeft het Opperrabbinaat een Pesach in extremis-lijst gepubliceerd van levensmiddelen die dit jaar ook van door het jaar mogen worden aangeschaft.
- Wij nemen nu in onze nieuwsbrief zoveel mogelijk informatie van de activiteiten van de kehillot mee. Zo kan iedereen meedoen aan de initiatieven uit andere kehillot, zoals online onderwijs voor kinderen en sjioeriem. Mocht u nog informatie of ideeën hebben stuur die dan naar [email protected] zodat wij ook die kunnen delen.
Alle bovenstaande informatie is te vinden op www.NIK.nl of in het NIK Weekbericht (om aan te melden ga naar de NIK-homepage).
Eigenlijk hadden we allemaal natuurlijk hele andere plannen, zowel in de privésfeer als wat betreft de Joodse Gemeente en het Joodse leven. Denk aan plannen om het NIK te versterken, de betrokkenheid van de kehillot met het NIK en met elkaar te vergroten en met een nieuw, fris elan de toekomst tegemoet te gaan. Deze tijd vraagt nu om andere prioriteiten.
Wat we, ook onder deze omstandigheden op z’n minst voor elkaar kunnen doen is er te zijn. Het is goed te weten dat wij allen er niet alleen voor staan! Kol Jisrael Areviem ze bazè – het hele Joodse volk draagt verantwoordelijkheid voor elkaar.
Neem bij alles wat u doet vooral de richtlijnen in acht; probeer zoveel mogelijk binnen te blijven.
Wij wensen u het allerbeste toe, en ook onder deze omstandigheden, heel goede Sederavonden.
Volgend jaar weer, maar dan samen, met familie en vrienden, en in Jeroesjalajiem
Met vriendelijke groeten,
Joop Elzas, voorzitter Elisabeth Baumgarten, vicevoorz. Daniel Ritsma, penningm. Ruben Vis, secr.
David Brilleslijper Roy Cohen Spencer van Ravenswade Ruben Troostwijk
